Мёд

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Runny hunny.jpg

Мёд (ад прота-індаеўрапейскага *mizdʰos, адно са значэнняў — узнагарода) -- адзін з асноўных прадуктаў пчалярства, салодкае і вязкае рэчыва, якое выраблюць меданосныя пчолы і некаторымі іншымі жывёлы з нектару кветак, а таксама іншых салодкіх сокаў расліннага і жывёльнага паходжання (падзевы мёд).

Мёд утрымлівае 13-20 % вады, 75-80 % вугляводаў (глюкоза, фруктоза, сахароза), нязначную колькасць вітамінаў[1] В1, В2, В6, Е, К, С, провітамін А-каратын, воліевую кіслату.

Мёд можа быць монафлерным (з нектару адной расліны) ці поліфлерным.

У мёду багатая харчовая і лячэбная каштоўнасць.

Мёд, які быў сабраны пчалярамі, мае назоў таго тыпу меданосных пчолаў, якія яго вырабілі. Мёд, якія вырабляецца іншымі пчоламі і вусякамі мае зусім розныя ўласцівасці. Меданосныя пчолы фарміруюць мёд з нектару дзякуючы працэсу срыгівання, і захоўваюць яго ў якасці асноўнай крыніцы ежы ў васкавых сотах у вуллі. Пчаляры практыкуюць заахвочванне перавытворчасці мёда, каб лішак можа быць узяць з калоніі.

Мёд атрымлівае сваю салодасць ад монасахарыдаў фруктозы і глюкозы, а таксама мае прыкладна такую ж адносную салодасць як і цукар-пясок[2]. Мёд валодае прывабнымі хімічнымі ўласьцівасцямі для выпечкі, а таксама асаблівы водар і смак, дзякуючы якому некаторыя людзі аддаюць перавагу менавіта яму, а не цукру і іншым падсалоджвальным рэчывам[3]. Большасць мікраарганізмаў не растуць у мёдзе з-за ягоной нізкай актыўнасці вады[4]. Аднак, мёд часам змяшчае спячыя эндаспоры бактэрыі Clostridium botulinum, якая можа быць небяспечна для немаўлят, бо эндаспоры могуць трансфарміравацца ў вырабляючую таксін бактэрыю ў несфармаваным кішачным тракце дзіцяці, што прыводзіць да хваробы і нават смерці[5].

Мёд мае доўгую гісторыю спажывання чалавекам, і выкарыстоўваецца ў розных прадуктах харчавання і напояў, цукру і араматызатараў. Промысел развядзення пчолаў і збору мёду называецца пчалярствам, але раней выкарыстоўвалася бортніцтвам. Ён таксама гуляе важную ролю ў рэлігіі і сімвалізму. Смак мёда адрозніваецца ў залежнасці ад крыніцы нектару, а таксама маюцца розныя ягоныя віды і гатункі. Мёд таксама выкарыстоўваецца ў розных лекавых традыцыях для лячэння хваробаў. Вывучэнне пылка і спораў у сыром мёдзе можа вызначыць крыніцу кветкавага мёда, гэтая тэхніка мае назоў мелісапаліналогія[6]. З-за таго, што пчолы могуць пераносіць электрастатычны зарад, і могуць прыцягнуць іншыя часцінкі, гэтая ж тэхніка можа быць выкарыстана ў галіне экалагічных даследаванняў радыёактыўных часцінак, пылу альбо іншых часнак забруджвання[7].


Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. Вітаміны ў мёдзе: а ці так іх шмат насамрэч?
  2. Oregon State University. «What is the relative sweetness of different sugars and sugar substitutes?».
  3. National Honey Board. «Carbohydrates and the Sweetness of Honey».
  4. Lansing Prescott, John P. Harley, Donald A. Klein (1999). Microbiology. Boston: WCB/McGraw-Hill. ISBN 0-697-35439-3.
  5. Shapiro,, Roger L.; Hatheway,, Charles; Swerdflow,, David L. (1998). "Botulism in the United States: A Clinical and Epidemiologic Review". Annals of Internal Medicine 129 (3): 221–8.
  6. Vaughn M. Bryant, Jr. "Pollen Contents of Honey". CAP Newsletter 24(1):10–24, 2001.
  7. Mercuri AM, Porrini C. (1991). "Melissopalynological analysis applied to air pollution studies in urban areas of Modena and Reggio Emilia (Italy)". Aerobiologia 7 (1): 38–48.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]