Словаўтваральнае значэнне

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search

Словаўтваральнае значэнне – абагульненае значэнне шэрагу матываваных словаў, якое выяўляецца ў межах словаўтваральнага тыпу і адрознівае ўсе матываваныя словы гэтага тыпу ад іншых матываваных слоў. У адрозненні ад лексічнага значэння, словаўтваральнае значэнне носіць абстрактна-абагулены характар. Словаўтварэнне можа быць характэрна толькі пэўнай частцы слоў.

Адрозненне ад лексічнага і граматычнага значэння[правіць | правіць зыходнік]

Ад лексічнага[правіць | правіць зыходнік]

У адрозненне ад лексічнага значэння, словаўтваральнае значэнне выводзіцца са значэння мінімум двух вытворных словаў.

Ад граматычнага значэння[правіць | правіць зыходнік]

Граматычнае значэнне характэрнае для ўсіх словаў, а словаўтваральнае значэнне толькі для мінімум двух словаў.

Віды словаўтваральнага значэння[правіць | правіць зыходнік]

  1. Транспазіцыйнае – значэнне, якое ўласціва вытворным словам, семантыка якіх нічым не адрозніваецца ад семантыкі ўтваральнага слова акрамя агульначасцінамоўнага значэння (белы – бялець).
  2. Мадыфікацыйнае – адзначаецца ў тых вытворных словах, семантыка якіх нязначна адрозніваецца ад семантыкі ўтваральных словаў. Значэнне такіх вытворных словаў выводзіцца са знач іх структурных кампанентаў. Вытворныя словы з такім значэннем адносяцца да адной і той жа часціны мовы (бялець – пабялець).
  3. Мутацыйнае – уласцівае вытворным словам, значэнне якіх істотна адрозніваецца ад значэння ўтваральных слоў (чай – чайнік).

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Беларуская граматыка: У 2 ч. — Ч. 1. Фаналогія Арфаэпія. Марфалогія. Словаўтварэнне. Націск — Мінск: Навука і тэхніка, 1985.
  • Шакун Л. М. Словаўтварэнне. — Мінск: Вышэйшая школа, 1978.