Творны склон
Выгляд
Тво́рны склон, або інструментаты́ў, інструмента́ліс (лац.: casus instrumentalis), (не зусім дакладна) абляты́ў — склон, якім у шэрагу моў пазначаецца прылада, інструмент, якім агенс ўздзейнічае на іншыя аб'екты або робіць пэўнае дзеянне. Часам творны склон можа быць у ролі агенса ў пасіўных канструкцыях. Слова ў творным склоне адказвае на пытанне кім/чым?
Сінтаксічная роля
[правіць | правіць зыходнік]Творны склон выражае аб’ектнае, акалічнаснае, азначальнае значэнні. Мае наступныя значэнні[1]:
- сродку дзеяння: маляваць алоўкам;
- ускоснага аб’екта, асабліва ў безасабовых сказах: пахне сенам;
- сумеснасці: ісці з сябрам;
- часу: сустрэцца познім вечарам;
- прасторы: ісці полем;
- спосабу дзеяння і параўнання: ехаць зайцам.
Назоўнікі ў форме творнага склону выконваюць функцыю дапаўнення, акалічнасці, недапасаванага азначэння, форма творнага склону можа выступаць у якасці кампанента састаўнога выказніка (працаваць архітэктарам)[1].
Крыніцы
[правіць | правіць зыходнік]- 1 2 Беларуская мова: энцыклапедычны даведнік / пад агул. рэд. Д.В. Дзятко. — Мн.: Беларусь, 2022. — С. 260. — 495 с. — ISBN 978-985-01-1558-4.
| Беларуская назва | Лацінская назва | Пытанне |
|---|---|---|
| Назоўны | Намінатыў | хто? што? |
| Родны | Генітыў | каго? чаго? |
| Давальны | Датыў | каму? чаму? |
| Вінавальны | Акузатыў | каго? што? |
| Творны | Інструментатыў, аблятыў | кім? чым? |
| Месны | Прэпазітыў, лакатыў | аб кім? аб чым? |
| Клічная форма | Вакатыў | о! |