Авіскі ордэн

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Авіскі Ваенны ордэн
PRT Military Order of Aviz - Knight BAR.png Ordem avis.jpg
Арыгінальная назва парт.: Ordem de Avis, Ordem Militar de Avis
Краіна Flag of Portugal.svg Партугалія
Тып Ордэн
Статус Уручаецца
Статыстыка
Дата заснавання 1146
Старэйшая ўзнагарода Ордэн Хрыста
Малодшая ўзнагарода Order of Santiago[d]
Commons-logo.svg Авіскі Ваенны ордэн на Вікісховішчы

Ордэн Святога Бенета Авіскага — каталіцкі ваенны ордэн, які існаваў у XII — XIX стагоддзях у Партугаліі. Падобна да іншых партугальскіх ваенных ордэнаў — Сант'яга і Томарскага — у 1789 секулярызаваны, у 1834 годзе яго ўладанні падвергліся нацыяналізацыі, у 1910 годзе распушчаны, у 1917 адноўлены ў якасці рэспубліканскага (як ваенная ўзнагарода) на чале з прэзідэнтам Партугаліі.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Крыж ордэна служыў гербам манархаў Авіскай дынастыі.

З моманту заснавання Партугальскага каралеўства (1128) каралі былі зацікаўлены ва ўзмацненні Рэканкісты прафесійнымі воінамі-крыжакамі, якія паводле дадзенага зароку павінны былі пажыццёва змагацца з нявернымі. Ужо ў 1128 годзе ў Партугаліі, першай з краін Заходняй Еўропы, абгрунтаваліся тампліеры (якія пазней эвалюцыянавалі ў Томарскі ордэн), а прыкладна праз 20 гадоў быў заснаваны і першы мясцовы ваенны ордэн — «брацтва Дзевы Марыі з Эвары».

У 1166 годзе брацтва, якое ставіла перад сабой задачу адваявання Эвары ў маўраў, атрымала поспех у сваім распачынанні. Ва ўзнагароду кароль перадаў ім горад у кіраванне. Першым вялікім магістрам ордэна быў Педру Афонсу (ці Педру Энрыкеш) (1130—1169) — пазашлюбны сын першага партугальскага караля; тады ж яны прынялі бенедыкцінскі статут. Галоўнай рэзідэнцыяй рыцараў стаў Авіскі замак (сучасны горад Авіш), па якім яны і атрымалі сваю сучасную назву — бенедыкцінцаў з Авіша.

Канец XIV — пачатак XV стагоддзі былі адзначаны ў гісторыі ордэна зацяжным дыспутам з кастыльскім ордэнам Калатравы, які ледзь не з моманту заснавання бачыў у Авіскім ордэне сваю заходнюю галіну і патрабаваў падпарадкавання партугальскага магістра кастыльскаму. На Базельскім саборы (1431) абгрунтаванасць дамаганняў кастыльцаў прызнаў сам Папа Рымскі.

Заканчэнне Рэканкісты пакінула шматлікіх (і бессямейных) рыцараў без пастаяннага занятку. У 1385 годзе Вялікі магістр Авіскага ордэна Жуан I стаў каралём Партугаліі і заснавальнікам Авіскай дынастыі (1385—1580). Каралі гэтай дынастыі павялі авіскіх рыцараў на новыя «крыжовыя паходы» ў Афрыку. У 1415 годзе яны ўзялі Сеўту, у 1437 аблажылі Танжэр. Томарскім і Авіскім ордэнамі ў тыя гады кіравалі браты караля Дуартэ I, Энрыке Мараплавец і Фернанду, прычым апошні скончыў сваё жыццё ў мараканскім палоне.

З ростам Партугальскай імперыі авіскія рыцары з воінаў-манахаў ператварыліся ў каланізатараў-землеўладальнікаў. У эпоху Рэнесансу ордэн ператварыўся з духоўнага ў свецкі. Папа Аляксандр VI Борджыя вызваліў рыцараў ад зароку бясшлюбнасці (1502), а ў 1551 годзе было абвешчана, што надалей главой ордэна будзе лічыцца сам партугальскі манарх.

Ступені[правіць | правіць зыходнік]

Узнагародны ліст ордэна, падпісаны Прэзідэнтам Партугаліі (1920).
  • PRT Military Order of Aviz - Grand Cross BAR.png Вялікі крыж (Grã-Cruz - GCCA)
  • PRT Military Order of Aviz - Grand Officer BAR.png Гранд-афіцэр (Grande-Oficial - GOA)
  • PRT Military Order of Aviz - Commander BAR.png Камандор (Comendador - ComA)
  • PRT Military Order of Aviz - Officer BAR.png Афіцэр (Oficial - OA)
  • PRT Military Order of Aviz - Knight BAR.png Кавалер / Дама (Cavaleiro / Dama - CavA / DamA)

Крыніцы[правіць | правіць зыходнік]

  • «Иллюстрированная энциклопедия „Руссика“. История Средних веков». — Москва: ОЛМА-ПРЕСС, 2004. — С. 640. — ISBN 5-94849-552-3.

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Ордэны Партугаліі