Айдар

З пляцоўкі Вікіпедыя
(Пасля перасылкі з Айдэр, хан)
Jump to navigation Jump to search
Айдар (Хайдар)
Ayder, حيدر
Хан Крыма
1475
Папярэднік: Менглі I Гірэй
Пераемнік: Нур-Даўлет
 
Веравызнанне: суніты
Нараджэнне: невядома
Смерць: 1487(1487)
Валагодская вобласць
Род: Гірэі
Бацька: Хаджы I Гірэй

Айда́р (крым. Ayder, حيدر‎;, ? — 1487) — крымскі хан у 1475 г. Трэці сын Хаджы-Гірэя.

У 1456 г. арганізаваў пераварот і на некаторы час адхіліў бацьку ад улады. Верагодна, за Айдара заступалася Залатая Арда, незадаволеная курсам Хаджы-Гірэя на незалежнасць Крыму. Падчас свайго кароткага знаходжання на стальцы Айдар імкнуўся прыцягнуць на свой бок Генуэзскую Кафу, абяцаючы зменшыць памеры штогадовай даніны з італьянскіх уладанняў у Крыме.

Праз некалькі месяцаў скінуты. Збег ад бацькі ў Літву, дзе заставаўся да яго смерці. Пры праўленні брата Нур-Даўлета вярнуўся ў Крым. Падчас звяржэння апошняга Менглі-Гірэем падтрымліваў брата і з гэтай прычыне трапіў пад арышт, але неўзабаве быў вызвалены і ў першае кіраванне Менглі-Гірэя знаходзіўся ў Крыме, выходзячы ў ваенныя паходы.

Каля 1477 г. (у перыяд часовага аднаўлення ардынскай улады) разам з Нур-Даўлетам збег у Літву, дзе прабыў два гады. Увосень 1479 г. разам з Нур-Даўлетам перасяліўся з Літвы ў Маскву. Неўзабаве з невядомых прычынах трапіў у няміласць у маскоўскага вялікага князя і быў адпраўлены ў высылку ў Волагду, дзе і памёр.

Зноскі

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Гайворонский О (А. Е.). Созвездие Гераев. Краткие биографии крымских ханов. — Симферополь: «Доля», 2003.



Папярэднік:
Менглі I Гірэй
Хан Крыма
1475
Пераемнік:
Нур-Даўлет