Нур-Даўлет

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Нур-Даўлет
نور دولت
2-і крымскі хан
1466 — 1467
Папярэднік: Хаджы I Гірэй
Пераемнік: Менглі I Гірэй
4-ы крымскі хан
1467 — 1469
Папярэднік: Менглі I Гірэй
Пераемнік: Менглі I Гірэй
7-ы крымскі хан
1475 — 1476
Папярэднік: Менглі I Гірэй
Пераемнік: Джанібек
3-і касімаўскі кіраўнік
1486 — 1490
Папярэднік: Даніяр
Пераемнік: Сатылган
 
Дзейнасць: суверэн
Веравызнанне: іслам
Нараджэнне: невядома
Смерць: 1503(1503)
Касімаў
(цяпер Разанская вобласць)
Пахаванне: Маўзалей Хаджы-Гірэя, Бахчысарай
Род: Гірэі
Бацька: Хаджы I Гірэй
Дзеці: Бір-Даўлет (пам. 1480), Сатылгані Джанай

Нур-Даўлет (крым. Nur Devlet, نور دولت‎ ; ? — 1503) — крымскі хан у 14661467, 14671469, 14751476 г. Другі сын Хаджы-Гірэя.

Пасля смерці бацькі ў 1466 г. успадкаваў крымскі сталец, чаму запрацівіўся яго малодшы брат Менглі, які ў 1467 г. здолеў ненадоўга авалодаць стальцом. Вярнуўшыся ў тым жа годзе да ўлады, Нур-Даўлет паспрабаваў дамовіцца з ханам Залатой Арды, запытаўшы ў яго фармальнага пацверджання сваіх паўнамоцтваў як кіраўніка Крымскага ханства (што ішло насуперак з курсам Хаджы-Гірэя на незалежнасць ханства).

У самым пачатку 1469 г. быў адхілены ад улады Менглі-Гірэем, які абапіраўся на падтрымку знатных крымскіх родаў. У якасці ганаровага арыштанта паселены ў крэпасці Кафа. З 1471 г. жыў у крэпасці Салдайя.

Вызвалены з-пад арышту падчас узяцця Салдайя асманамі ў 1475 г. Зрабіў спробу вярнуць сталец, але з-за аднаўлення ў Крыме ўлады Залатой Арды быў змушаны пакінуць Крым і шукаць сховішча ў польскага караля, які пасяліў Нур-Даўлета ў Кіеве.

Увосень 1479 г. разам з братам Айдэрам пераехаў з Кіева ў Маскву, дзе атрымаў у кіраванне г. Касімаў. У якасці ваяводы дапамагаў маскоўскім войскам у ваенных кампаніях супраць Залатой Арды. Менглі-Гірэй хацеў вярнуць брата ў Крым, але перамовы з маскоўскім гаспадаром былі безвыніковымі.

Памёр у Касімаве ў 1503 г. У 1505 г. труна з прахам Нур-Даўлета па просьбе Менглі была перавезеная ў Крым.

Зноскі

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Гайворонский О (А. Е.). Созвездие Гераев. Краткие биографии крымских ханов. — Симферополь: «Доля», 2003.