Альберт Аляксеевіч Разін

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Альберт Аляксеевіч Разін
Дата нараджэння 12 чэрвеня 1940
Месца нараджэння Кузюмава, СССР
Дата смерці 10 верасня 2019
Месца смерці Іжэўск, РФ
Грамадзянства СССР/РФ
Род дзейнасці этнограф, грамадскі дзеяч, сацыёлаг, філосаф, актывіст
Навуковая сфера Філасофія
Месца працы Удмурцкі дзяржаўны ўніверсітэт
Навуковая ступень Кандыдат філасофскіх навук
Навуковае званне Дацэнт
Альма-матар Удмурцкі Дзяржаўны Педагагічны Інстытут
Вядомы як Даследаванні удмурцкага этнасу


Альберт Аляксеевіч Разін (12 чэрвеня 1940, с. Кузюмава, СССР10 верасня 2019, Іжэўск, Удмуртыя, Расія) — удмурцкі навуковец і грамадскі дзеяч. Абаронца удмурцкай мовы ад знікнення. Заслужаны навуковец Удмурцкай Рэспублікі. Кандыдат філасофскіх навук, дацэнт. Працаваў у Саюзе навукоўцаў Удмуртыі.

10 верасня 2019 года ў Іжэўску (Удмуртыя, Расія) Альберт Разін з выкарыстаннем бензіну здзейсніў акт самаспалення перад будынкам мясцовага Дзяржсавета. Разін трымаў плакат з цытатай дагестанскага паэта Расула Гамзатава : „І калі мая мова знікне заўтра, то я гатовы памерці сёння“. Альберт Разін атрымаў амаль 100% апёкаў цела, быў шпіталізаваны ў цяжкім стане і памёр у шпіталі праз некалькі гадзін[1].

Грамадская дзейнасць[правіць | правіць зыходнік]

Альберт Разін быў адным з заснавальнікаў лабараторыі нацыянальных стасункаў Удмурцкага дзяржаўнага ўніверсітэта (УДУ). У 1992 годзе ўдзельнічаў у стварэнні Інстытута Чалавека УДУ, быў яго дырэктарам[2], пакуль штат не быў амаль цалкам скарочаны. З таго часу стаў актывістам руху «Удмурт Кенеш». Разін змагаўся, каб дзеці вывучалі удмурцкую мову і не забывалі яе. Раней рыхтаваў зварот да дэпутатаў Дзяржсавета пад назвай «Удмурцкая нацыянальнасць знікае»[3].

Альберт Разін быў адным з навукоўцаў, якія ўлетку 2018 года звярнуліся з адкрытым лістом да старшыні Дзяржаўнага савету Удмуртыі Аляксея Прасолава і дэпутатаў з патрабаваннем не падтрымліваць законапраект аб вывучэнні моў у школах, які пагаршаў статус удмурцкай мовы[4].

10 верасня 2019 года здзейсніў акт самаспалення[4].

Водгукі[правіць | правіць зыходнік]

Украінскі крымскататарскі палітык, былы старшыня Меджлісу крымскататарскага народу Мустафа Джэмілеў:

" Па-першае, хацеў бы перадаць шчырыя спачуванні Удмурцкаму народу ў сувязі з трагічнай гібеллю патрыёта сваёй Радзімы, свайго народа. Па-другое, горка, вядома. Але гэта ў той жа час дае падставы да аптымізму — калі ў народа ёсць такія людзі як Разін, то ўдмурцкая мова не загіне. А тое, што адбылося — гэта наступства шавіністычнай русіфікатарскай палітыкі Расійскай Федэрацыі, якая ў цяперашні час значна горш, чым нават пры савецкай уладзе. Вельмі шкада.[5]
"

Спікер эстонскага парламента Хен Пылуаас:

" Вельмі шкада, што нашы роднасныя народы ў Расіі павінны такім чынам адстойваць права на родную мову. У 2020 годзе ў эстонскім Тарту адбудзецца Сусветны кангрэс фіна-вугорскіх народаў, дзе, безумоўна, будуць старанна разгледжаныя моўныя праблемы. Моўныя пытанні фіна-вугорскіх народаў, несумненна, важныя на з'ездзе. Гэты канкрэтны выпадак будзе адной з тэм у хадзе абмеркаванняў. Мы яшчэ раз выказваем спачуванні родным і блізкім.[6]
"

Глядзіце таксама[правіць | правіць зыходнік]

Вонкавыя спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі