Банан, плод

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Плады банана, якія даспяваюць (В'етнам).

Банан — назва ядомых пладоў відаў роду Банан (Musa); звычайна пад такімі разумеюць Musa acuminata і Musa × paradisiaca, а таксама Musa balbisiana, Musa fehi, Musa troglodytarum і шэраг іншых. Таксама бананамі могуць называць плён Ensete ventricosum (строга кажучы, які з'яўляецца прадстаўніком іншага роду сямейства Бананавыя)[1][2]. З батанічнага пункту гледжання банан з'яўляецца ягадай[3], шматсеменнай і таўстаскурый. У культурных форм часта адсутнічаюць насенне, непатрэбнае пры вегетатыўным размнажэнні. Маюць памеры да 15 см у даўжыню і 3—4 см у дыяметры. Суплоддзі могуць складацца з 300 пладоў і мець масу да 50—60 кг[4].

Бананы — адна з самых старажытных харчовых культур, а для трапічных краін важнейшая харчовая расліна і галоўная стацця экспарту. Саспелыя бананы шырока ўжываюцца ў ежу па ўсім свеце, іх выкарыстоўваюць пры падрыхтоўцы вялікай колькасці страў. Акрамя ўжывання ў свежым выглядзе, у кухні некаторых народаў бананы могуць скварыцца, або варыцца як у вычышчаным, так і ў неабчышчаны выглядзе[4][1]. Іх таксама сушаць, кансервуюць, выкарыстоўваюць для падрыхтоўкі бананавай мукі, мармеладу, сіропаў, вінаў. Бананы прымяняюцца таксама ў якасці корму для жывёлы. Пах бананаў вызначаюць ізавалерыянава-ізаамілавы і воцатна-ізаамілавы эфіры[4]. Вырошчваецца ў трапічных і субтрапічных раёнах з гарачым вільготным кліматам. Існуе вялікая колькасць сартоў ядомых відаў банана[1].

У многіх краінах бананы з'яўляюцца адным з асноўных крыніц харчавання — напрыклад, толькі ў Эквадоры гадавое спажыванне гэтага прадукта складае 73,8 кг на душу насельніцтва. Істотную долю спажывання бананы таксама складаюць у Бурундзі (189,4 кг), Самоа (85,0 кг), Каморскіх астравах (77,8 кг) і на Філіпінах (40,6 кг)[5].

Заўвагі[правіць | правіць зыходнік]

  1. 1,0 1,1 1,2 Morton, Julia F. Fruits of Warm Climates — Florida Flair Books, 1987. — P. 29–46. — 505 p. — ISBN 978-0961018412.
  2. Grattan. F. J. H. An Introduction to Samoan Custom — Apia, Western Samoa: Samoa Printing & Publishing, 1948. — P. 69.
  3. Fruit Identification Outline
  4. 4,0 4,1 4,2 Банан, плод — артыкул з БСЭ
  5. дадзеныя FAO, 2005 год

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]