Дзяржпрам

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
вышынны будынак
Дзяржпрам
(Дом Дзяржаўнай прамысловасці)

укр.: Держпром
(Будинок Державної промисловості)
Kharkov Freedom Square.jpg
Каардынаты: 50°00′24″ пн. ш. 36°13′37.5″ у. д. / 50.006667° пн. ш. 36.227083° у. д. (G) (O) (Я)50°00′24″ пн. ш. 36°13′37.5″ у. д. / 50.006667° пн. ш. 36.227083° у. д. (G) (O) (Я)
Краіна Украіна
Горад Харкаў
Тып будынка жалезабетонны небаскроб
Архітэктурны стыль канструктывізм
Аўтар праекта С. С. Серафімаў,
С. М. Кравец,
М. Д. Фельгер
Будаўнік П. П. Роттерт
Заснавальнік Ф. Э. Дзяржынскі
Будаўніцтва 21.11.1926—7.11.1928
Асноўныя
даты
19251928

19431947
2004 — '

Вядомыя жыхары М. А. Скрыпнік
Статус ахоўваецца дзяржавай
Стан эксплуатуецца, рамонтна-рэстаўрацыйныя працы 2003—2010

Дом дзяржаўнай прамысловасці (Дзяржпрам)[1][2] (укр.: Дзяржпрам) — першы савецкі 13-павярховы небаскроб, помнік архітэктуры ў стылі канструктывізму, адна з трох харкаўскіх высотак, пабудаваная на працягу 1926—1928 гадоў.

Будынку, які ўвасобіў у сабе будаўнічыя дасягненні УССР, далі назву «Дом дзяржаўнай прамысловасці» — гэтым словазлучэннем быў падкрэслены дэвіз індустрыяльнай краіны.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Будынак быў пабудаваны ў рэкордна кароткі тэрмін — падрыхтоўчыя працы пачаліся летам 1925 года, а здача ў эксплуатацыю адбылася 7 лістапада 1928 года, да адзінаццатай гадавіны Кастрычніцкай рэвалюцыі. Вясной 1926 года будоўлю вырашана было закрыць, аднак пасля асабістага ўмяшальніцтва Фелікса Дзяржынскага, які наведаў будоўлю 8 мая 1926 года, будаўніцтва працягнулася. На ўрачыстай закладцы цэнтральнага корпуса, якая адбылася 21 лістапада 1926 года, будынку прысвоілі яго імя.

Пасля пабудовы, з 1928 па 1934 гады, у будынку размяшчаўся Савет Народных Камісараў Украіны.

Падчас нямецкай акупацыі ў 1941—43 гадах на першым паверсе была ўладкавана канюшня, на іншых паверхах у пачатку акупацыі жылі малпы, якія ўцяклі з размешчанага побач з будынкам заапарку. Да 23 жніўня 1943 года ў Дзяржпраме дажылі тры макакі, якім на 65-ю гадавіну вызвалення горада, у жніўні 2008 года, быў адкрыты помнік на тэрыторыі заапарку.

Пасля вайны ў 1944—1947 гадах будынак быў адноўлены.

У 1955 годзе на даху была ўсталявана адна з першых у СССР тэлевізійных вышак вышынёй 45 м.

У 2004 годзе, да 350-годдзя Харкава была распачата рэканструкцыя Дзяржпрама — яна заняла нашмат больш часу, чым увесь перыяд будаўніцтва Дзяржпрама прымітыўнымі метадамі ў 1920-х гадах, і дагэтуль застаецца не завершанай[3].

Зноскі

  1. Харьков : Архитектура, памятники, новостройки : Путеводитель / Клейн Б. Г., Лаврентьев И. Н., Лейбфрейд А. Ю. и др. — 2-е изд., испр. и доп. — Харьков: Прапор, 1987. — 151 с.
  2. Украіна. Дом прамысловасці
  3. Дзяржпрам — першы жалезабетонны будынак у СССР (руск.) 

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Харкаў Шаблон:TBSW