Механізм перадачы інфекцыі

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search

Механізм перадачы інфекцыі — спосаб перамяшчэння ўзбуджальніка інфекцыйнай або паразітычнай хваробы з заражанага арганізма ва ўспрымальны. Уключае паслядоўную змену трох стадый:

  • вывядзенне ўзбуджальніка з арганізма крыніцы ў навакольнае асяроддзе;
  • знаходжанне ўзбуджальніка ў абіятычных або біятычных аб’ектах навакольнага асяроддзя;
  • укараненне (увядзенне) узбуджальніка ў успрымальны арганізм.[1]

Механізмы перадачы ўзбуджальніка[правіць | правіць зыходнік]

Існуе шэсць асноўных механізмаў перадачы ўзбуджальніка інфекцыі, кожны з якіх уключае ў сябе шляхі перадачы ўзбуджальніка інфекцыі:

  • аэрагенны
  • кантактны
  • трансмісіўны
  • фекальна-аральны
  • вертыкальны
  • гемакантактный

Аэрагенны[правіць | правіць зыходнік]

Аэрагенныя захворванні могуць перадавацца цераз капелькі з носа і рта.

Аэрагенны механізм перадачы інфекцыі — механізм перадачы інфекцыі, пры якім ўзбуджальнікі лакалізуюцца ў слізістай абалонцы дыхальных шляхоў інфікаванага арганізма і пераносяцца ў макраарганізм праз паветра. Рэалізуецца праз паветрана-кропельны і паветрана-пылавы шлях перадачы. Пры паветрана-кропельным шляху перадачы ўзбуджальнік трапляе ў паветраную сераду пры кашлі, чханні і г п., знаходзіцца ў ёй у форме аэразоля і ўкараняецца ў арганізм чалавека пры ўдыханні заражанага паветра. Пры паветрана-пылевом шляху заражэння ўзбуджальнік трапляе ў макраарганизм з часціцамі пылу (у выпадку магчымасці працяглага яго захавання ў знешнім асяроддзі, напрыклад, пры сухотах).[1]

Кантактны[правіць | правіць зыходнік]

Кантактны механізм перадачы інфекцыі — механізм перадачы інфекцыі, пры якім вылучаюцца ўзбуджальнікі на скуры і яе прыдатках, на слізістай абалонцы вачэй, паражніны рота, палавых органаў, на паверхні ран, паступаюць з іх на паверхню розных прадметаў і пры кантакце з імі успрымальнага чалавека (часцей пры наяўнасці мікратраўмаў) ўкараняюцца ў яго арганізм.[2]

Кантактны механізм перадачы інфекцыі падпадзяляюць на прамой (поціску рукі, абдымкі, пагладжвання і т. п., то ёсць кантакт з крыніцай інфекцыі) і непрамы, або апасродкаваны (праз прадметы абстаноўкі, бытавую тэхніку, цацкі, посуд, сталовыя прыборы, прадметы гігіены і т. п.).

Трансмісіўны[правіць | правіць зыходнік]

Трансмісіўны механізм перадачы ажыццяўляецца пры дапамозе казурак. Падзяляецца на инакуляцыйны (пры ўкусе) і контаміцыйны (пры ўціранні ў пашкоджаную скуру) шляхі перадачы.

Фекальна-аральны[правіць | правіць зыходнік]

Фекальна-аральны механізм перадачы інфекцыі — механізм перадачы інфекцыі, пры якім ўзбуджальнік інфекцыі лакалізуецца пераважна ў страўнікава-кішачным гасцінцы, вызначае яго вывядзенне з заражанага арганізма з спаражненнямі (фекаліямі, мочой) або ванітавым масамі. Пранікненне ў успрымальны арганізм адбываецца праз рот, галоўным чынам пры заглынанні забруджанай вады (водны шлях), ежы (аліментарны шлях), з бруднымі рукамі і прадметамі ўжытку (кантактна-бытавы шлях), пасля чаго ён зноў лакалізуецца ў страўнікавым тракце новага арганізма.

Вертыкальны[правіць | правіць зыходнік]

Трансплацэнтарный (унутрычэраўны) шлях перадачы інфекцыі — пры якім узбуджальнік інфекцыі перадаецца ад маці да плода падчас цяжарнасці.

Вертыкальным механізмам перадачы інфекцыі таксама лічыцца перадача ўзбуджальніка ад маці да плода падчас праходжання ім родавых шляхоў.

Гемакантактны[правіць | правіць зыходнік]

Гемакантактны механізм перадачы інфекцыі — механізм перадачы інфекцыі, абумоўлены кантактам з крывёю заражанага чалавека. Падзяляецца на натуральны (вертыкальны, палавы, непрамы) і штучны, звязаны з медыцынскімі маніпуляцыямі, нутравеннымі ін’екцыямі, татуажам.

Зноскі