Сіндром саванта

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да навігацыі Перайсці да пошуку

Сіндром саванта, часам скарочана называецца савантызм (ад фр. Savant — «навуковец») — рэдкі стан, пры якім асоба з адхіленнямі ў развіцці (у тым ліку аўтыстычнага спектру) маюць «Востраў геніяльнасці» — выдатныя здольнасці ў адной або некалькіх абласцях ведаў, кантрастуючыя з агульнай абмежаванасцю асобы. Феномен можа быць абумоўлены генетычна ці набыты. Сустракаецца даволі рэдка і звычайна з’яўляецца другаснай з’явай, якая суправаджае некаторыя формы парушэнняў развіцця, напрыклад сіндром Аспергера. У адмыслова рэдкіх выпадках можа быць адным з наступстваў чэрапна-мазгавой траўмы або захворвання, якое закранае галаўны мозг.

Агульная для ўсіх савантаў інтэлектуальная асаблівасць — фенаменальная памяць. Спецыялізаваныя галіны, у якіх часцей за ўсё выяўляюцца здольнасці савантаў: музыка, выяўленчае мастацтва, арыфметычныя вылічэнні, каляндарныя разлікі, картаграфія, пабудова складаных трохмерных мадэляў.

Чалавек з сіндромам саванта можа быць здольны паўтарыць некалькі старонак тэксту, пачутага ім толькі адзін раз, беспамылкова назваць вынік множання мнагазначных лікаў, як быццам вынік яму вядомы загадзя, або сказаць, на які дзень тыдня прыйдзецца 1 студзеня 3001 года. Сустракаюцца саванты, здольныя праспяваць усе пачутыя арыі, выйшаўшы з оперы, альбо накрэсліць карту Лондана пасля палёту над горадам, як гэта зрабіў 29-гадовы савант Стывен Уілтшыр. Акрамя гэтага, сярод зарэгістраваных праяў сіндрому саванта ёсць здольнасці да вывучэння замежных моў, абвостранае пачуццё часу, тонкае распазнаванне пахаў і іншае. Адначасова з гэтым у галінах, якія ляжаць па-за праяў сіндрому, такі чалавек можа дэманстраваць відавочную непрыставанасць, часам да разумовай адсталасці.

Вядомыя саванты[правіць | правіць зыходнік]

Савантызм ў літаратуры[правіць | правіць зыходнік]

Глядзі таксама[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. Treffert, Darold. Alonzo Clemons - Genius Among Us (недаступная спасылка). Wisconsin Medical Society. Архівавана з першакрыніцы 13 снежня 2007. Праверана 7 лістапада 2007.
  2. «The Boy With The Incredible Brain» Архівавана 4 кастрычніка 2012. (відэа на YouTube) (англ.) 
  3. co.uk/theguardian/2005/feb/12/weekend7.weekend2 «A genius explains» Архівавана 16 ліпеня 2013. (артыкул у часопісе The Guardian ад 12 лютым 2005 года) (англ.) 
  4. Treffert, Darold. Henriett Seth F. - Rain Girl (недаступная спасылка). Wisconsin Medical Society. Архівавана з першакрыніцы 25 лютага 2008. Праверана 7 лістапада 2007.
  5. Derek Paravicini:
  6. James Henry Pullen:
    • Ward, O. Conor. «The Childhood and the Life of James Henry Pullen, the Victorian Idiot Savant (1832—1916)», Abstract of article cited at adc . bmjjournals.com Retrieved on 14 June 2006.
    • Treffert, Darold. James Henry Pullen - Genius of Earlswood Asylum (недаступная спасылка). Wisconsin Medical Society. Архівавана з першакрыніцы 15 верасня 2012. Праверана 7 лістапада 2007.
  7. Jonathan Lerman:
  8. «Kim Peek, inspiration for 'Rain Man,' dies at 58». The New York Times. Retrieved 24 January 2010.
  9. Barrowclough, Anne. Kim Peek, the original Rain Man, dies, The Times (22 снежня 2009). Праверана 23 мая 2010.
  10. Treffert, Darold A. and Gregory L. Wallace. Islands of Genius (PDF) (недаступная спасылка). Scientific American, Inc (2003). Архівавана з першакрыніцы 4 сакавіка 2012. Праверана 8 лістапада 2007.
  11. «Matt Savage: The Prodigy», People magazine June 17, 2002
  12. Treffert, Darold. Matt Savage - A 14-Year-Old Marvelous Musician (недаступная спасылка). Wisconsin Medical Society. Архівавана з першакрыніцы 13 снежня 2007. Праверана 7 лістапада 2007.
  13. Horwitz, et al., 1965
  14. Sacks, Oliver, 1985
  15. Treffert , Darold. Tony DeBlois - A Prodigious Musical Savant (недаступная спасылка). Wisconsin Medical Society. Архівавана з першакрыніцы 26 чэрвеня 2010. Праверана 7 лістапада 2007.
  16. Treffert , Darold. Thristan " Tum - Tum " Mendoza - A Child Prodigy Marimbist With Autism from the Philippines (недаступная спасылка). Wisconsin Medical Society. Архівавана з першакрыніцы 28 верасня 2007. Праверана 7 лістапада 2007.