Хасэ дэ Рыбера
| Хасэ дэ Рыбера | |
|---|---|
| ісп.: José de Ribera | |
 | |
| Дата нараджэння | 12 студзеня 1591[1][2][…] |
| Месца нараджэння | |
| Дата смерці | 3 верасня 1652[5][6] (61 год) |
| Месца смерці | |
| Месца пахавання | |
| Грамадзянства | |
| Жонка | Caterina Azzolino[d] |
| Род дзейнасці | мастак, мастак-гравёр, графік, рысавальнік, архітэктурны чарцёжнік, дзеяч выяўленчага мастацтва |
| Жанр | рэлігійнае мастацтва[d][7] і міфалагічны жывапіс[d][7] |
| Мастацкі кірунак | барока[7] |
| Уплыў | Франсіска Рыбальта[d] |
| Уплыў на | Лука Джардана |
 Медыяфайлы на Вікісховішчы | |
Хасэ або Хусэпэ дэ Рыбера (ісп.: José de Ribera) па мянушцы Спаньета (Lo Spagnoletto — «маленькі іспанец»; 12 студзеня 1591[1][2][…], Хаціва[d], Валенсія, Іспанія[3][4][…] — 3 верасня 1652[5][6], Неапаль[7][8]) — іспанскі жывапісец і гравёр, прадстаўнік караваджызму.
Біяграфія
[правіць | правіць зыходнік]Вучыўся, верагодна, у Франсіска Рыбальты ў Валенсіі. З 1613 года у Італіі, у 1616—18 прыдворны жывапісец іспанскіх віцэ-каралёў у Неапалі.
У ранніх творах (у т.л. ў афортах) пераважалі рэзкія святлоценявыя кантрасты, драматычныя сцэны пакутніцтва, у якіх падкрэсліваў перамогу волі над фізічнымі пакутамі («Пакутніцтва Святога Варфаламея», 1624; «Сілен», «Святы Себасцьян і Святая Ірына», абодва 1628; «Пустэльнік Павел», 1632), паўфігурныя выявы старажытных філосафаў, трактаваныя як простанародныя тыпажы («Дэмакрыт», 1630; «Дыяген», 1637). З сярэдзіны 1630-х г. пры захаванні агульнай суровасці вобразнага ладу перайшоў да большай ураўнаважанасці кампазіцыі і мяккасці святлаценю, у колеравай гаме пашырыліся залацістыя або серабрыстыя адценні: «Святы Ануфрый», «Апалон і Марсій» (абодва 1637), «Пакланенне пастухоў» (1638), «Пакутніцтва Святога Філіпа», «Сон Іакава» (абодва 1639), «Святая Інеса» (1641), «Храманожка» («Кульгавы хлопчык», 1642) і інш.
Апроч жывапісных работ, пакінуў вялікі аб’ём графікі. Найбольш значны іспанскі гравёр, які працаваў да Франсіска Гоі.
Спадчына
[правіць | правіць зыходнік]Большасць яго твораў захоўваюцца ў музеі Прада і ў неапалітанскіх цэрквах (у прыватнасці, у саборы Святога Януарыя).
-
Пакутніцтва Святога Андрэя (1628) -
Архімед (1630) -
Апалон і Марсій (1637) -
Пакутніцтва Святога Філіпа (1639) -
Храманожка (Кульгавы хлопчык, 1642)
.jpg)
.jpg)
Крыніцы
[правіць | правіць зыходнік]- ↑ а б Jusepe Ribera // Brockhaus Enzyklopädie — F.A. Brockhaus, 1796.
- ↑ а б Jusepe de Ribera // Artists of the World Online, Allgemeines Künstlerlexikon Online, AKL Online / Hrsg.: A. Beyer, B. Savoy — B: K. G. Saur Verlag, Verlag Walter de Gruyter, 2009. — ISSN 2750-6088 — doi:10.1515/AKL
- ↑ а б http://explore.rkd.nl/explore/artists/66553 — RKD - Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis.
- ↑ а б Waterhouse E. Italian Baroque Painting — Лондан: Phaidon Press, 1962. — С. 174.
- ↑ а б Alfonso E. Pérez Sánchez Jusepe [José] de Ribera // Ribera, Jusepe [José] de // Grove Art Online / J. Turner — [Oxford, England], Houndmills, Basingstoke, England, New York: OUP, 2017. — doi:10.1093/GAO/9781884446054.ARTICLE.T071858
- ↑ а б varios autores José de. El Españoleto Ribera // Diccionario biográfico español — Real Academia de la Historia, 2011. Праверана 9 кастрычніка 2017.
- ↑ а б в г д José de Ribera // Encyclopædia Britannica
- ↑ а б abART
Літаратура
[правіць | правіць зыходнік]- Я. Ф. Шунейка. Рыбера // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 13: Праміле — Рэлаксін / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2001. — Т. 13. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0216-4 (т. 13).
Тэматычныя сайты | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Слоўнікі і энцыклапедыі | Вялікая каталанская · Вялікая нарвежская · Вялікая расійская (старая версія) · Бракгаўза і Эфрона · Іспанскі біяграфічны · Кругасвет · Малы Бракгаўза і Эфрона · Універсальная літоўская энцыклапедыя · Britannica (11-th) · Britannica (онлайн) · Brockhaus · Catholic (1997—…) · Notable Names Database · Treccani | ||||
| Генеалогія і некрапалістыка | |||||
| |||||
