Першая чвэрць: Розніца паміж версіямі

Перайсці да навігацыі Перайсці да пошуку
41 байт дададзены ,  8 гадоў таму
др
арфаграфія
др (Дзяніс Тутэйшы перайменаваў старонку Першая кварта у Першая чвэрць па-над перасылкай: кварта хутчэй мера аб'ёмаў)
др (арфаграфія)
[[Файл:Half Waxed Moon.jpg|міні|Месяц у першай кварцечвэрці.]]
[[Файл:Mond Grafik.svg|міні|Лічбай 3 на схеме абазначана першая квартачвэрць.]]
 
'''Першая квартачвэрць''' або '''першая квадра''' — [[Фазы Месяца|фаза Месяца]], пры якой асветленаяасветлена роўна палова бачнай яе часткі, прычым, у адрозненне ад [[апошняя квартаквадра|апошняй квартыквадры]], доля асветленай часткі ў гэты момант павялічваецца (гэта значыць [[Месяц, спадарожнік Зямлі|Месяц]] рухаецца ад [[маладзік]]а да [[Поўня, фаза Месяца|поўніпоўніка]]). У гэтай фазе Месяц знаходзіцца ва ўсходняй [[Квадратура, астраномія|квадратуры]], г. зн. вуглавая адлегласць Месяца ад [[Сонца]] роўная 90°. Пры гэтым Месяц знаходзіцца на ўсход ад Сонца, і асветленаяасветлена заходняя частка бачнага боку Месяца.
 
ЗблізкуПаблізу [[экватар]]а [[Зямля (планета)|Зямлі]] Месяц у першай кварцечвэрці ўзыходзіць прыкладна апоўдні, а заходзіць прыкладна апоўначы; ў іншых частках зямнога шара моманты усходу і заходу Месяца залежаць ад [[Пара года|пары года]], але ва ўсіх выпадках Месяц у першай кварцеквадры ўзыходзіць прыблізна праз 6 гадзін пасля ўзыходу Сонца і заходзіць прыкладна праз 6 гадзін пасля заходу Сонца; такім чынам, Месяц у першай кварцечвэрці бачны вечарам і ў пачатку ночы<ref> Аднак у каляпалярных абласцях Зямлі Месяц на працягу сутак можа быць не бачны наогул альбо бачны ўвесь час, у залежнасці ад пары года.</ref>. Верхняя кульмінацыя Месяца ў першай кварцечвэрці адбываецца каля 18 гадзін па мясцовым часе, ніжняя кульмінацыя — каля 6 гадзін раніцы. Месяц у першай кварцечвэрці ўзыходзіць і заходзіць асветленым (заходнім) паўшар'ем наперад. [[Тэрмінатар, астраномія|Тэрмінатар]] для зямнога назіральніка ў час першай і апошняй кварцеквадры прадстаўляецца прамой лініяй, якая дыяметральна падзяляе дыск Месяца.
 
Для назіральніка, які знаходзіцца ў Паўночным паўшар'і Зямлі, у першай кварцеквадры асветленаяасветлена правая палова Месяца, а ў Паўднёвым — левая. Бачная [[зорная велічыня]] Месяца пры гэтым роўная -9<sup>m</sup> (гэта ярчэй, чым у апошняй кварцечвэрці, такбо як уў заходняй палове Месяца менш [[Месяцовае мора|мораў]], чым ва ўсходняй, калі занядбацьне ўлічваць [[рэфракцыя|рэфракцыю]]й). Асветленасці, стваранайякую Месяцамдае ўМесяц у першай кварцечвэрці, ужо дастаткова, каб прадметы на Зямлі адкідвалі цені, але гэтыя цені недакладныяневыразныя.
 
У рымскім календары на дзень першай кварцеквадры Месяца першапачаткова прыпадалі Ноны дадзенага месяца (5 ці 7 дзень пасля календ).
 
АмплітудаАмплітуды прыліваў і адліваў ў моманты першай і апошняй кварцечвэрці мінімальная (квадратурныя прылівы), паколькібо прыліўныя хвалі ад Месяца і Сонца ў гэты час знаходзяцца ў проціфазе.
 
Падчас першай кварцеквадры Месяц рухаецца за Зямлёй ў арбітальным руху пары Зямля-Месяц па арбіце вакол Сонца, адстаючы прыкладна на 400 тыс. км (радыус [[Арбіта Месяца|месяцовай арбіты]]).<ref name=gusev>Е. Б. Гусев. Качественные задачи по астрономии. — Рязанский государственный педагогический университет им. С. А. Есенина, 1996. — [http://www.astronet.ru/db/msg/1179964/node22.html 2.7. Луна.]</ref>. У гэты час для назіральніка, які знаходзіцца на Месяцы, Зямля будзе бачнаябачна ў апошняй кварцечвэрці, паколькібо фазы планеты і спадарожніка заўсёды супрацьлеглыя (маладзік адпавядае «поўні» для Зямлі і г. д.)<ref name=gusev/>.
 
{{зноскі}}
== Спасылкі ==
 
* [http://www.astrolab.ru/cgi-bin/moon.cgi КалькуляторКалькулятар фаз ЛуныМесяца]
* Н. Ф. Санько. [http://www.iki.rssi.ru/hend/DICTIONARY.htm Вселенная и человек] (словарь в помощь космическому самообразованию). — М., 2001. — 218 с. — Статья «[http://www.iki.rssi.ru/hend/Dictionary/Moon%20complete.htm#15_phases Фазы Луны]»).
 

Навігацыя