Аўтабіяграфія

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Прыклад аўтабіяграфіі, напісанай мастаком Гаўрыілам Гарэлавым, (перыяд — 1880-1949 гады).

Аўтабіяграфія (ад «аўтар» і «біяграфія»; з грэцкага: «ўласны жыццяпіс») — паслядоўнае апісанне чалавекам падзей уласнага жыцця.

Літаратурны жанр[правіць | правіць зыходнік]

Як літаратурны жанр аўтабіяграфія зараджаецца ў позняй антычнасці, на глебе зараджаецца індывідуалістычнага самаадчування, адначасова з паняццем асобы («Споведзь» Блажэннага Аўгустына — псіхалагічны апісанне рэлігійнага крызісу і звароты). Гэты жанр паўтараецца ў некалькіх творах XVII ст., напрыклад у «Міласці Божай, якая сышла на галоўнага грэшніка», напісанае Баньянам у 1666-ым годзе, і пазней у форме свецкага філасофскага творы ў паэтычным шэдэўры Уільяма Уордсварта «Прэлюдыя», завершаным у 1805-ым годзе. Пачаткам сучаснага жанру аўтабіяграфіі можна лічыць «Споведзь» Жан Жака Русо з беспрэцэдэнтнай шчырасцю апісання. Сваёй «Аўтабіяграфіяй», апублікаванай у 1793-м годзе, Бенджамін Франклін заклаў асновы чыста амерыканскай традыцыі «гісторыі поспеху». Для аўтабіяграфіі, у адрозненне ад дзённіка, характэрна рэтраспектыўнае, з вышыні пражытых гадоў, імкненне асэнсаваць сваю жыццё як цэлае; пішучы літаратурную аўтабіяграфію нярэдка звяртаецца да вымыслу. У адрозненне ад мемуараў, аўтар засяроджаны на гісторыі сваёй асобы, а не на навакольным свеце. Існуюць і памежныя паміж аўтабіяграфіяй, дзённікамі/або мемуарамі жанры.

У музыцы[правіць | правіць зыходнік]

Аўтабіяграфічныя песні — гэта песні, у якіх тэкст мае непасрэднае дачыненне да гісторыі самога аўтара музыкі.

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Г. І. Раманава Аўтабіяграфія // Літаратурная энцыклапедыя тэрмінаў і паняццяў / Аляксандр Мікалаевіч Никалюкін — Інстытут навуковай інфармацыі па грамадскіх навуках РАН: Интелвак, 2001. — С. 15-18. — 1596 с. — ISBN 5-93264-026-Х.
  • В. Д. Чарняк, М. А. Чарняк Автобиографичность // Масавая літаратура ў паняццях і тэрмінах — Навука, Флінта, 2015. — С. 7-10. — 250 с. — ISBN 978-5-9765-2128-5.
  • Лэйла Басхануковна Караева Англійская літаратурная аўтабіяграфія: Трансфармацыя жанру ў XX стагоддзі — Выдавецтва. М. і В. Котляровых, 2009. — 276 с. — ISBN 978-5-93680-327-7.
  • Linda R. Anderson Autobiography — Rouletge, 2001. — 180 с. — (The New Critical Idiom). — ISBN 9780415186353.
  • Ronald Bedford, Lloyd Davis, Philippa Kelly Early Modern Autobiography: Theories, Genres, Practices — University of Michigan Press, 2006. — 328 с. — ISBN 0472069284.
  • Kathleen M. Ashley, Leigh Gilmore, Gerald Peters Autobiography& Postmodernism — University of Massachusetts Press, 1994. — 330 с. — ISBN 0870239007.* The Cambridge Companion to Autobiography : (Шаблон:Публікацыя/мова) / Edited by Maria DiBattista, Emily O. Wittman. — Cambridge University Press, 2014. — 286 p. — (Cambridge Companions to Literature). — ISBN 978-1-107-02810-4.