Брас (легенда)

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Драўляныя скульптуры Снуда, Нова (на заднім плане) і Браса (на пярэднім) на Замкавай гары ў Браславе

Брас — у беларускім фальклоры князь Браслава, ад якога пайшла назва горада.

Змест легенды[правіць | правіць зыходнік]

Драўляная скульптура Дрывы

Даўно на гары, сярод блакітных азёр, жыў князь Дзвін. У яго была жонка Друка і прыгожая дачка Дрыва, на руку якой прэтэндавалі тры княжычы — Снуд, Ноў і Брас. Але Дрыва ставіць пачварную ўмову: яна абяцае выйсці за таго з іх, хто заб'е двух іншых. Снуд і Ноў робяць засаду Брасу, але памыляюцца і забіваюць замест княжыча яго слугу. Яны вяртаюцца да князёўны Дрывы і, памятаючы аб умове, дзяруцца паміж сабою. У выніку гінуць абодва. Даведаўшыся пра гэта, Брас прыязджае ў замак — жывы і здаровы. Дрыва пагаджаецца заключыць з ім шлюб, але Брас пагардліва адмаўляе, зразумеўшы жорсткасць князёўны. Тая выбягае з замка і топіцца ў возеры. Стары князь Дзвін і яго жонка Друка хутка паміраюць, а Брас узначальвае горад, які атрымлівае яго імя — Браслаў.

Драўляныя скульптуры Дзвіна і Друка

Ад князя Дзвіна і княгіні Друкі паходзяць назвы рэк Дзвіны і Друйкі, ад імён княжны Дрывы і двух яе няўдалых жаніхоў — назвы азёр: Дрывяты, Снуда і Навяты.

Інтэрпрэтацыя[правіць | правіць зыходнік]

Легенда з'яўляецца спробай позняга тлумачэння назваў геаграфічных аб'ектаў на аснове народнай этымалогіі. На самой справе назва горада Браслава, хутчэй за ўсё, паходзіць ад імя полацкага князя Брачыслава (1003—1044)[1], які заснаваў яго ў ХІ ст.

Іншая легенда прапануе альтэрнатыўнае паходжанне назвы ракі Дзвіна.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Свяці, свяці, сонейка: Творы беларускага фальклору/ Укладальнік І. К. Цішчанка; Уступны артыкул А. Грачанікава; Рэд. — Мн.: Юнацтва, 1997.

Зноскі

  1. Семянчук Г. Н. Гарадзішча «Замкавая тара» ў Браславе // Гісторыя Беларусі: жалезны век і сярэднявечча. Мн., 1997. С. 63-65.