Вексілалогія

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search

Вексілалогія — дапаможная гістарычная дысцыпліна, якая займаецца вывучэннем сцягоў, харугваў, штандараў, вымпелаў і іншых прадметаў падобнага роду.

Слова вексілалогія паходзіць ад лац.: vexillum, якое, у прыватнасці, азначала сцяг, які выкарыстоўваўся рымскімі легіёнамі.

Шырокая цікавасць да вексілалогіі з’явілася ў Амерыцы і Еўропе ў 1960-х гадах. Неўзабаве было заснавана мноства спецыялізаваных перыядычных выданняў, якія існуюць да нашых дзён (чэшская «Вексілалогія», амерыканскі «Сцяг-бюлетэнь», англійскі «Сцягмайстар», канадскі «Сцягскан» і іншыя). Шырокай папулярызацыі вексілалогіі паслужылі кнігі амерыканскага сцягазнаўцы (сцягазнаўства — альтэрнатыўная назва вексілалогіі) Уітні Сміта. Кнігі Сміта былі перакладзены амаль на ўсе еўрапейскія мовы.

Сімвалы ідэнтыфікацыі сцягоў[правіць | правіць зыходнік]

Сімвалы ідэнтыфікацыі сцягоў былі распрацаваны Уітні Смітам і ўхвалены Міжнароднай федэрацыяй вексілалагічных асацыяцый.

Першы шэраг прадстаўляе выкарыстанне на сушы, другі — выкарыстанне на вадзе, з падзелам на прыватны (грамадзянскі), ўрадавы (дзяржаўны) і ваенны сцягі.

Прымяненне Прыватнае Дзяржаўнае Ваеннае
На сушы Грамадзянскі (нацыянальны) Дзяржаўны (урадавы) Ваенны
На вадзе Грамадзянскі (марскі) Дзяржаўны (марскі) ВМФ

З гэтых знакаў можна скласці 63 камбінацыі, найбольш ужывальныя прыведзены ў наступнай табліцы:

Сімвал Тэкставы запіс Апісанне (англ.) Прымяненне
FIAV 100000.svg C**/*** Civil Flag Грамадзянамі на сушы
FIAV 010000.svg *S*/*** State Flag Дзяржаўнымі ўстановамі на сушы
FIAV 001000.svg **W/*** War Flag Сухапутнымі войскамі
FIAV 000100.svg ***/C** Civil Ensign Грамадзянамі на прыватных суднах. Гандлёвы (камерцыйны) сцяг
FIAV 000010.svg ***/*S* State Ensign На дзяржаўных суднах
FIAV 000001.svg ***/**W War Ensign Сцяг ВМФ
FIAV 110000.svg CS*/*** Civil and State Flag Грамадзянамі і дзяржаўнымі ўстановамі на сушы
FIAV 011000.svg *SW/*** State and War Flag Дзяржаўнымі ўстановамі на зямлі і сухапутнымі войскамі
FIAV 111000.svg CSW/*** National Flag Для ўсіх мэтаў на сушы
FIAV 000111.svg ***/CSW National Ensign Для ўсіх мэтаў на вадзе
FIAV 111111.svg CSW/CSW National Flag and Ensign Для ўсіх мэтаў на вадзе і сушы

Таксама прымяняюцца адмысловыя сімвалы для апісання іншых аспектаў выкарыстання сцяга, як напрыклад — афіцыйны статус, які бок сцяга намаляваны і падобнае:

  • IFIS Normal.svg Афіцыйная або дэ-юрэ версія сцяга, або пярэдні бок
  • IFIS Proposed.svg Малюнак прапанаваны, але не прыняты афіцыйна
  • IFIS Reconstruction.svg Рэканструкцыя малюнка па апісаннях
  • IFIS Reverse.svg Зваротны бок сцяга
  • IFIS Variant.svg Неасноўны, але дазволены малюнак
  • IFIS Alternate.svg Альтэрнатыўная версія сцяга
  • IFIS De facto.svg Версія сцяга дэ-факта
  • IFIS Two-sided.svg Двухбаковы сцяг — на розных баках розныя малюнкі
  • IFIS Sinister.svg Пярэдні бок сцяга злева ад тронка
  • IFIS Authorised.svg Ухвалены афіцыйна сцяг
  • IFIS Historical.svg Гістарычна выкарыстоўваны сцяг
  • IFIS Mirror.svg Зваротны бок — адлюстраванне пярэдняга
  • IFIS Equal.svg Зваротны бок ідэнтычны пярэдняму
  • IFIS No reverse info.svg Невядома, што намалявана на зваротным баку
  • IFIS Vertical normal.svg Сцяг можна падвешваць вертыкальна, павярнуўшы на 90° флагшток, каб крыж заставаўся зверху злева
  • IFIS Vertical rotated.svg Для вертыкальнага падвешвання выкарыстоўваецца спецыяльны сцяг з павернутым малюнкам
  • IFIS Vertical unknown.svg Спосаб вертыкальнага падвешвання невядомы
  • IFIS Vertical inapplicable.svg Сцяг сіметрычны, і яго можна свабодна падвешваць вертыкальна
  • IFIS Vertical exclusive.svg Сцяг мацуецца выключна вертыкальна
  • FIAV noflag.svg Сцяг не ўхвалены, не пацверджаны і не павінен выкарыстоўвацца

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]