Віктар Яўгенавіч Панін (фізік)

Віктар Яўгенавіч Панін
Віктар Яўгенавіч Панін
Дата нараджэння	10 лістапада 1930
Месца нараджэння	Сяміпалацінск, Сяміпалацінская акруга[d], КазАССР, РСФСР, СССР;
Дата смерці	25 верасня 2020 (89 гадоў)
Месца смерці	Томск, Tomsk Urban Okrug[d], Томская вобласць, Расія;
Грамадзянства	Расія;
Род дзейнасці	фізік
Навуковая сфера	механіка
Месца працы	ТДУ;
Навуковая ступень	доктар фізіка-матэматычных навук
Навуковае званне	прафесар[d]; акадэмік АН СССР[d]; акадэмік РАН[d];
Альма-матар	ТДУ;
Навуковы кіраўнік	Mariya Bolshanina[d]
Вядомыя вучні	Sergey Psakhie[d]
Член у	Расійская акадэмія навук; Акадэмія навук СССР;
Узнагароды
	Медыяфайлы на Вікісховішчы

Віктар Яўгенавіч Па́нін (10 лістапада 1930(1930-11-10), Сяміпалацінск, КазАССР — 25 верасня 2020(2020-09-25), Томск) — савецкі і расійскі вучоны ў галіне фізікі трываласці і матэрыялазнаўства, доктар фізіка-матэматычных навук (1968), прафесар (1971).

Акадэмік АН СССР (1987; чл.-кар. з 1981), Расійскай АН (1991). Замежны член НАН Беларусі (2000), замежны член НАН Украіны (2009). Ганаровы доктар Томскага дзяржаўнага ўніверсітэта (2000). Ганаровы работнік вышэйшай прафесійнай адукацыі Расійскай Федэрацыі (2000). Ганаровы грамадзянін г. Томска (2000).

Біяграфія

Нарадзіўся 10 лістапада 1930 года ў Сяміпалацінску (Казахская ССР).

Скончыў Томскі дзяржаўны ўніверсітэт (1952). З 1956 года працаваў там жа: з 1959 года — старшы навуковы супрацоўнік, з 1969 года — загадчык аддзела Сібірскага фізіка-тэхнічнага інстытута пры універсітэце. У 1980—1984 гадах — намеснік дырэктара Інстытута оптыкі атмасферы Сібірскага аддзялення АН СССР. З 1984 года — дырэктар Інстытута фізікі трываласці і матэрыялазнаўства Сібірскага аддзялення РАН, з 2002 года — дарадца РАН, загадчык лабараторыі гэтага інстытута. Адначасова з 1980 года — загадчык кафедры Томскага політэхнічнага ўніверсітэта. З 1998 года — галоўны рэдактар часопіса «Фізічная мезамеханіка».

Памёр 25 верасня 2020 года ў Томску (Расія).

Навуковая дзейнасць

Навуковыя даследаванні ў галіне механікі дэфармуемага цвёрдага цела, фізікі трываласці і пластычнасці, матэрыялазнаўства. Распрацоўвае новы навуковы напрамак — фізічная мезамеханіка матэрыялаў, якая дазваляе звязаць механіку суцэльнага асяроддзя (макраўзровень), фізіку пластычнай дэфармацыі (мікраўзровень) і фізічнае матэрыялазнаўства. Сфармуляваў і абгрунтаваў асноўныя прынцыпы фізічнай мезамеханікі.

Аўтар больш за 600 навуковых прац, у тым ліку 12 манаграфій, 39 аўтарскіх пасведчанняў і патэнтаў.

Прэмія НАН Беларусі і Сібірскага аддзялення РАН імя акадэміка В. А. Капцюга (2002) за цыкл работ «Фізічная мезамеханіка і новыя ўяўленні аб кантактным разбурэнні градыентных матэрыялаў: распрацоўка тэхналогій паверхневай інжынерыі матэрыялаў канструкцый».

Узнагароджаны ордэнамі Працоўнага Чырвонага Сцяга (1981, 1986), «За заслугі перад Айчынай» I (2007) і IV (1998) ступеней, медалямі.

Асноўныя працы

Структурные уровни деформации твердых тел. Новосибирск, 1985 (у суаўт.).
Физическая мезомеханика и компьютерное конструирование материалов : в 2 т. Новосибирск, 1995 (у суаўт.).
Поверхностные слои нагруженных твердых тел как мезоскопический структурный уровень деформации // Физ. мезомеханика. 2001. Т. 4, № 3 (у суаўт.).

Спасылкі

Профіль В. Я. Паніна на сайце НАН Беларусі