Зволен

Горад
Зволен
славацк.: Zvolen
Сцяг Герб
48°34′42″ пн. ш. 19°07′29″ у. д.
Краіна	Славакія
Край	Банскабістрыцкі
Гісторыя і геаграфія
Заснаваны	1135
Першая згадка	1135
Плошча	98,73 км²
Вышыня цэнтра	293 м
Водныя аб’екты	Грон
Часавы пояс	UTC+1, летам UTC+2
Насельніцтва
Насельніцтва	▼38 747 чал. (31 снежня 2025)
Лічбавыя ідэнтыфікатары
Тэлефонны код	045
Паштовы індэкс	960 01
Аўтамабільны код	ZV
zvolen.sk (славацк.)
Паказаць/схаваць карты
Зволен
Медыяфайлы на Вікісховішчы

Зволен (славацк.: Zvolen, ням.: Altsohl, венг.: Zólyom) — горад у цэнтральнай Славакіі на зліцці рэк Грон і Слаціна каля падножжа Явор’я і Крэмніцкіх Врхоў.

Гісторыя

У IX стагоддзі на месцы Зволена існавала вялікамараўскае гарадзішча Муацёва, якое знікла ў XI ст. Яго абарончая функцыя перайшла на крэпасць Стары Зволен, якія зараз мянуецца Пусты Град (адна з найвялікшых сярэднявечных крэпасцей у Еўропе). У 1172 годзе Пусты Град становіцца цэнтрам каралеўскага камітата. У 1230-х венгерскі кароль Бела IV надае Зволену магдэбургскае права. У канцы XIV ст. кароль Людовік I Вялікі будуе тут Зволенскі замак. У гэты час Зволен буйна развіваецца. У 1542 годзе Пусты Град бярэ аблогай і спальвае Ян Хуньядзі. У 1554 туркі захопліваюць важную крэпасць Філакава, і яе абарончыя функцыі пераходзяць на Зволен. Тут вырастае новая магутная крэпасць, якую туркам ужо ніколі не ўдалося ўзяць. У 1702 годзе горад спальваюць куруцы Ферэнца Ракацы. У XVIII ст. Зволен становіцца важным прамысловым цэнтрам цэнтральнай Славакіі. У 1872 тут пракладваюць чыгунку да Будапешта.

У Чэхаславакіі Зволен становіцца раённым цэнтрам. У 1944 годзе горад быў адным з цэнтраў Славацкага народнага паўстання. Тут на аэрадроме Тры Дуба прызямляліся савецкія самалёты з дапамогай. 26 кастрычніка 1944 горад акупавалі нямецкія войскі. Вызваленне войскамі II украінскага фронту прыйшло 14 сакавіка 1945.

У 1968—1990 у Зволене размяшчаліся 30-я гвардзейская мотастралковая дывізія Савецкай арміі.

Насельніцтва

Статыстыка насельніцтва (10 гадоў)

Год	1995	2005	2015	2025
Колькасць людзей	44 328	43 147	42 868	38 747
Розніца		−2,66 %	−0,64 %	−9,61 %

Статыстыка насельніцтва

Год	2024	2025
Колькасць людзей	39 175	38 747
Розніца		−1,09 %

Гарады-пабрацімы

•  Agros^[d], Кіпр
•  Altea^[d], Іспанія
•  Bundoran^[d], ÉIR
•  Holstebro^[d], Данія
•  Kőszeg^[d], Венгрыя
•  Marsaskala^[d], Мальта
•  Meerssen^[d], Нідэрланды
•  Sesimbra^[d], Партугалія
•  Tótkomlós^[d], Венгрыя
•  Πρέβεζα^[d], Грэцыя
•  Іматра, Фінляндыя
•  Бад-Кёцтынг, Германія
•  Беладжа^[d], Італія
•  Гранвіль, Францыя
•  Зволень, Польшча
•  Каркіла, Фінляндыя
•  Нідэранвен, Люксембург
•  Прахаціцы, Чэхія
•  Прэны, Літва
•  Ракішкі, Літва
•  Ровінь, Харватыя
•  Роўна, Украіна (16 чэрвеня 1998)
•  Сушыцы^[d], Чэхія
•  Сігулда, Латвія
•  Сірэт (горад), Румынія
•  Трявна^[d], Балгарыя
•  Уфаліз, Бельгія
•  Хойна, Польшча
•  Цюры (воласць), Эстонія
•  Шкоф’я-Лока, Славенія
•  Шэрбарн^[d], Вялікабрытанія
•  Юдэнбург, Аўстрыя

Галерэя

Спасылкі

• На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Зволен