Леанід Георгіевіч Буцелін

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Леанід Георгіевіч Буцелін
Дата нараджэння 1919
Месца нараджэння
Дата смерці 22 чэрвеня 1941(1941-06-22)
Род войскаў авіяцыя
Камандаваў звяном 12-га знішчальнага авіяпалка
Бітвы/войны Вялікая Айчынная вайна
Узнагароды і прэміі Ордэн Чырвонага СцягаОрдэн Айчыннай вайны I ступені

Леанід Георгіевіч Буцелін (1919, в. Родня, цяпер у Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці — 22 чэрвеня 1941) — лётчык-знішчальнік, у час Вялікай Айчыннай вайны адным з першых тараніў варожы самалёт[1].

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Нарадзіўся ў 1919 (паводле іншых звестак 1917[2]) годзе ў вёсцы Родня цяпер Клімавіцкага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Рускі. З дзяцінства марыў стаць лётчыкам, займаўся авіямадэлізмам. Быў адным з лепшых спартсменаў Родні, неаднаразова станавіўся пераможцам лыжных гонак. У РСЧА са студзеня 1939 года. Скончыў 8-ю Адэскую ваенную авіяцыйную школу лётчыкаў імя П. Д. Асіпенкі[3].

Таран[правіць | правіць зыходнік]

Самалёт И-153(руск.) бел.
Самалёт Ju-88(руск.) бел.

22 чэрвеня 1941 года нямецкая авіяцыя зрабіла налёт на аэрадром Боўшаў Станіслаўскага аэравузла. Камандзір звяна 12-га знішчальнага авіяпалка (64-я змешаная авіяцыйная дывізія, ВПС 12-й арміі(руск.) бел., Кіеўская асобая ваенная акруга) камсамолец малодшы лейтэнант Буцелін Л. Г. першым падняўся ў паветра на самалёце И-153(руск.) бел. для адлюстравання налёту. У паветры ён выявіў групу бамбардзіроўшчыкоў Ju-88(руск.) бел. і ўступіў з імі ў бой[3].

У адной з атак яму ўдалося ўразіць агнём адзін з «юнкерсаў»[3]. Той загарэўся і паваліўся на зямлю. Буцелін зрабіў віраж і ўбачыў, як іншы бамбардзіроўшчык заходзіць бамбіць аэрадром. Разгарнуўшыся, ён пайшоў яму насустрач і адкрыў агонь[3]. Але неўзабаве патроны скончыліся. Тады Буцелін прыняў рашэнне тараніць[1]. Падышоўшы ўшчыльную да хваста «юнкерса», ён шрубай сваёй «чайкі» адсек яго. Фашысцкі самалёт упаў на зямлю, дзе выбухнуў, не прычыніўшы шкоды аэрадрому і складам гаручага. Таран быў выраблены на вышыні 200 м, таму Буцелін не змог скарыстацца парашутам і загінуў[3]. Дакладны час і месца тарану — 5 гадзін 15 хвілін (паводле іншых звестак 5 гадзін 42 хвіліны) каля вёскі Немшын Галічынскага раёна Івана-Франкоўскай вобласці[3].

Самалёт з парэшткамі лётчыка выявіў мясцовы жыхар М. Ф. Белавус. Ён вынес цела і пахаваў яго каля вёскі. У 1950-я гады прах перапахаваны ў брацкай магіле ў Галічы[3].

Узнагароды і памяць[правіць | правіць зыходнік]

Пасмяротна узнагароджаны ордэнам Чырвонага Сцяга. Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 14 мая 1965 года Леанід Георгіевіч Буцелін узнагароджаны ордэнам Айчыннай вайны 1 ступені.

У аграгарадку Родня ў гонар Леаніда Буцеліна названа вуліца[4]. Каля горада Галіч яму ўсталяваны помнік працы львоўскага скульптара Валянціна Усава — бронзавы крылаты чалавек, які падае з нябёсаў[3]. У 2010 годзе вандалы здалі помнік на металалом[5].

Зноскі

  1. 1,0 1,1 Бутелин Леонид Георгиевич // Биографический справочник. — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 93. — 737 с.
  2. Данясенне аб беззваротных стратах
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 Бутелин Леонид Георгиевич (руск.) 
  4. Аграгарадкі Клімавіцкага раёна
  5. Памятник советскому летчику сдали на металл (руск.) 

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • ЦАМО, ф. 33 иап, оп. 200512, д. 1, л. 7, личное дело.
  • Абрамов А. С. Мужество в наследство. — Свердловск: Средне-Уральское кн. изд., 1988. — С. 32.
  • Бессмертные подвиги. — М.: Воениздат, 1980. — С. 215—217, 243.
  • Бурче Е. Ф. Пётр Николаевич Нестеров. — М.: «Молодая гвардия», 1955. — С. 226.
  • Важин Ф. А. Воздушный таран. — 2-е изд., пер. и доп. — М.: Воениздат, 1962. — С. 9-10.
  • Герои и подвиги. — Кн. 3. — М.: Воениздат, 1965. — С. 9-12.
  • Жукова Л. Н. Выбираю таран. — М.: «Молодая гвардия», 1985. — С. 8.
  • Крылья Родины. — М.: ДОСААФ, 1983. — С. 99.
  • На грани возможного. — 2-е изд., испр. и доп. — М.: «Лимб», 1993. — С. 91-79, 393.
  • Скрипко М. С. По целям ближним и дальним. — М.: Воениздат, 1981. — С. 129.
  • Смирнов С. С. Были Великой войны. — М.: «Советская Россия», 1966. — С. 22-23.
  • Авиация и космонавтика. — 1971. — № 6. — С. 44.
  • Авиация и космонавтика. — 1991. — № 6. — С. 14.
  • Аэрохобби. — 1994. — № 1. — С. 29, 33.
  • Крылья Родины. — 1966. — № 6. — С. 2.
  • Крылья Родины. — 1976. — № 6. — С. 18.
  • Наука и жизнь. — 1986. — № 6. — С. 35.
  • Знамя Родины. — 1941. — 15 июля.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]