Клімавіцкі раён

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Клімавіцкі раён
Сцяг Герб
Сцяг Герб
Краіна Беларусь
Уваходзіць у Магілёўская вобласць
Адміністрацыйны цэнтр Клімавічы
Дата ўтварэння 17 ліпеня 1924
Кіраўнік Леанід Іванавіч Засемчук[d][1]
Афіцыйныя мовы Родная мова: беларуская 64,19 %, руская 34,81 %
Размаўляюць дома: беларуская 29,25 %, руская 69,59 %[2]
Насельніцтва (2009)
28 523 чал.[2] (7-е месца)
Шчыльнасць 18,49 чал./км² (7-е месца)
Нацыянальны склад беларусы — 94,25 %,
рускія — 4,34 %,
іншыя — 1,41 %[2]
Плошча 1 542,78[3] км²
(6-е месца)
Вышыня
над узроўнем мора
174 м[4]
Клімавіцкі раён на карце
Афіцыйны сайт
Commons-logo.svg Клімавіцкі раён на Вікісховішчы

Клімавіцкі раён — раён у складзе Магілёўскай вобласці. Клімавіцкі раён размешчаны на паўднёвым усходзе Магілёўскай вобласці, на адлегласці 140 км ад абласнога цэнтра. Мяжуе з Крычаўскім, Чэрыкаўскім, Краснапольскім, Касцюковіцкім, Хоцімскім раёнамі Магілёўскай вобласці і Ершыцкім, Шумяцкім раёнамі Смаленскай вобласці Расійскай Федэрацыі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Клімавічы.

Геаграфія[правіць | правіць зыходнік]

Плошча 1600 км². Тэрыторыю раёна займае Аршанска-Магілёўская раўніна. Рэльеф хвалісты. Сярэдняя вышыня над узроўнем мора 195—210 метраў. Найвышэйшы пункт раёна (211.7 м) знаходзіцца за 0.5 км на поўдзень ад вёскі Галічы[5]

Карысныя выкапні: 7 радовішчаў мелу, радовішча торфу, 2 радовішчы цагляных глін і суглінкаў і 3 радовішчы будаўнічых пяскоў. Пераважаюць зямлі: суглінкі — 20 %; супясчаныя — 63 % і пясчаныя — 17 %.

Клімат — умерана-кантынентальны, сярэдняя тэмпература студзеня — −2,2° С, ліпеня — 18,5° С. Сярэдняя норма ападкаў 565,6 мм у год, пры норме 635 мм у год.

Асноўныя рэкі — Сож з прытокамі Іпуць (са Стругам), Лабжанка і АсцёрСасноўкай); а таксама ЖадунькаКрупняй), Мужычок і Сураў — правыя прытокі ракі Беседзь. На Іпуці збудаванае Малаславіцкае вадасховішча. У раёне маюцца лясныя ўрочышчы Багонск і Бліунг.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

У 1772—1796 і ў 1802—1923 гадах існаваў як Клімавіцкі павет у Магілёўскай і Гомельскай губернях. Як раён створаны 17 ліпеня 1924 года ў складзе Калінінскай акругі (1923—1924), якая ўключала у сябе 10 адміністрацыйных раёнаў. У снежні 1923 года аб’яднаны з Чэрыкаўскім паветам у Калінінскім павеце[6].

У 1786 годзе расійскі генерал-маёр А. К. Мэер падрыхтаваў «Апісанне Крычаўскага графства, або былога староства», дзе апісаў прыроду, побыт і культуру жыхароў сучасных Крычаўскага, Клімавіцкага, Хоцімскага, Касцюковіцкага і Краснапольскага раёнаў Беларусі. Рукапіс захоўваецца ў Казанскім універсітэце. Апублікаваная з скарачэннямі Е. Р. Раманавым у «Магілёўскай даўніне», 1901, вып. 2.

Насельніцтва[правіць | правіць зыходнік]

Насельніцтва раёна складае 27,8 тыс. чалавек, у тым ліку ў гарадскіх умовах пражываюць каля 14,5 тыс. Усяго акрамя Клімавічаў налічваецца 161 сельскі населены пункт, 10 сельсаветаў.

Транспарт[правіць | правіць зыходнік]

Праз раён праходзяць чыгункі Орша — Унеча і Магілёў — Рослаўль; аўтамабільныя дарогі на Касцюковічы, Крычаў і Хоцімск. Тут жа праходзіць нафтаправод Унеча — Полацк (галіна нафтаправода «Дружба»).

Культура[правіць | правіць зыходнік]

Пачынаючы з 1996 года ў горадзе штогод праходзіць фестываль дзіцячай творчасці «Залатая пчолка». З 2001 года ён носіць статус міжнароднага.

Славутасці[правіць | правіць зыходнік]

Археалагічныя помнікі — курганныя могільнікі ў в. Іванаўск, Стары Дзедзін, Хатовіж[7].

Помнікі гісторыі — брацкія магілы ў пас. Вялікі Мох, в. Дамамерычы, Ерашоўка, Круглае, Мілаславічы, Склімін[7].

Помнікі архітэктурыСвята-Міхайлаўская царква і сядзібны дом у Клімавічах, Свята-Успенская царква ў в. Дубравіца, Свята-Ільінская царква з в. Куляшоўка, Свята-Пакроўская царква ў в. Лазовіца, Свята-Ушэсцеўская царква ў аг. Мілаславічы[8].

Вядомыя ўраджэнцы[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. http://klimovichi.gov.by/vlast/raiispolkom
  2. 2,0 2,1 2,2 Вынікі перапісу 2009 года
  3. «Дзяржаўны зямельны кадастр Рэспублікі Беларусь» (па стане на 1 студзеня 2011 г.)
  4. GeoNames — 2005. Праверана 9 ліпеня 2017.
  5. Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т. 6, кн. 2. Магілёўская вобласць / У. Д. Будзько і інш. — Мн.: БелЭн, 2009. — 591 с. ISBN 978-985-11-0440-2. — С. 87—88.
  6. Калініская акруга // ЭГБ. — Мн.: 1997. — Т. 4.
  7. 7,0 7,1 Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 4: Кадэты — Ляшчэня / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (галоўны рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 1997. — С. 199
  8. БелЭн, 1999
  9. Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш.. — Мн.: БелЭн, 2002. — Т. 15. — 552 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0251-2 (Т. 15).

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]