Палац Радзівілаў (Вільнюс)

З пляцоўкі Вікіпедыя
(Пасля перасылкі з Палац Радзівілаў, Вільнюс)
Перайсці да: рух, знайсці
Палац
Палац Радзівілаў
Radvilų rūmai
Палац Радзівілаў
Палац Радзівілаў
54°41′02″ пн. ш. 25°16′49″ у. д.HGЯO
Краіна Літва
Месцазнаходжанне Вільнюс
Тып будынка палац
Архітэктурны стыль Позні рэнесанс
Аўтар праекта Ян Ульрых
Будаўніцтва 16351653 гады
Статус ахоўваецца дзяржавай

Палац Радзівілаў (Літва)
Палац Радзівілаў
Палац Радзівілаў

Палац Радзівілаў (літ.: Radvilų rūmai) — палац у стылі позняга рэнесансу ў Старым горадзе Вільнюса, другі па значэнні з палацаў Радзівілаў у Вільнюсе і самы вялікі з іх. Знаходзіцца на Віленскай вуліцы (Vilniaus g. 24). Ахоўваецца дзяржавай: значыўся помнікам архітэктуры рэспубліканскага значэння (AtR 46) і гістарычным помнікам рэспубліканскага значэння (IR 42) [1], код у Рэгістры культурных каштоўнасцей 752[2]. У адрэстаўраванай частцы палаца размяшчаецца Музей палаца Радзівілаў — падраздзяленне Літоўскага мастацкага музея з экспазіцыяй, прысвечанай роду Радзівілаў, якая прадстаўляе выяўленчае мастацтва замежных краін XVIXIX стагоддзяў.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Медаль Себасцьяна Дадлера (1653) з выявай палаца Януша Радзівіла

У XVI стагоддзі на месцы цяперашняга будынка палаца Радзівілаў размяшчаўся драўляны палац Мікалая Радзівіла Чорнага. У сярэдзіне XVII стагоддзя архітэктар Ян Ульрых узвёў рэзідэнцыю ваяводы віленскага, вялікага гетман літоўскі Януша Радзівіла.

Палац значна пашкодзілі пажары, якія лютавалі ў Вільню ў 1654 годзе, калі пачалася вайна з Расіяй, і ў XVII стагоддзі, калі Вялікае княства праходзіла скрозь чараду войнаў. Дамінік Геранім Радзівіл у 1807 годзе перадаў закінуты будынак віленскаму дабрачыннаму Чалавекалюбнаму таварыства, у распараджэнні якога палац знаходзіўся да 1940 года. На працягу XIX і XX стагоддзяў карпусы, якія складалі палац, неаднаразова рамантаваліся, асобныя часткі руйнаваліся або радыкальна перабудоўваліся. Захаваліся два карпусы палацавага ансамбля — паўночны і ўсходні, а таксама паўночны павільён.

Палац Радзівілаў

У 1967 годзе архітэктар Вітаўтас Дварышкіс падрыхтаваў праект кансервацыі і рэстаўрацыі палаца. У 1984 годзе па праекце архітэктара Эвалдаса Зулонаса быў адноўлены заходні павільён, у якім размясціўся цэнтральны лекторый таварыства «Веды». У астатніх карпусах былога палаца былі жылыя кватэры і інтэрнат.

У 1990 годзе ў адрэстаўраваным палацы Радзівілаў размясцілася падраздзяленне Літоўскага мастацкага музеяМузей палаца Радзівілаў. Апроч экспазіцыі, прысвечанай роду Радзівілаў і яго выдатным прадстаўнікам, у музеі прадстаўлены творы выяўленчага мастацтва Аўстрыі, Германіі, Іспаніі, Італіі, Польшчы, Расіі, Францыі, фламандскі і галандскі жывапіс.

Паўднёва-заходні партал усходняга корпуса палаца Радзівіла

Архітэктура[правіць | правіць зыходнік]

Палац — адзіны захаваны ў Вільнюсе рэнесансны палац з рысамі галандскага Рэнесансу і афармленнем у стылі маньерызму, па сваім паходжанні з літоўскай рэнесанснай архітэктуры. Першапачатковая сіметрычная структура палаца была блізкая палацам позняга Рэнесансу ва Францыі, такім як Палац Фантэнбло і Люксембургскі палац.

Зноскі

  1. Čerbulėnas Klemensas, Savickaitė Jūratė. Jonušo Radvilos rūmai // Lietuvos TSR istorijos ir kultūros paminklų sąvadas — Vilnius: Vyriausioji enciklopedijų leidykla, 1988. — Т. 1: Vilnius. — С. 360. — 792 с. — 25000 экз.(літ.) 
  2. Vilniaus Jonušo Radvilos rūmų pastatų kompleksas (англ.) . Kultūros vertybių registras. Kultūros paveldo departamentas prie Kultūros ministerijos. Праверана 4 студзеня 2014.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Čerbulėnas Klemensas, Savickaitė Jūratė. Jonušo Radvilos rūmai // Lietuvos TSR istorijos ir kultūros paminklų sąvadas — Vilnius: Vyriausioji enciklopedijų leidykla, 1988. — Т. 1: Vilnius. — С. 360—361. — 792 с. — 25000 экз.(літ.) 

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]