Перайсці да зместу

Пейзаж

З Вікіпедыі, свабоднай энцыклапедыі
Вермеер. «Краявід Дэльфта»

Пейза́ж (фр.: Paysage, ад pays — краіна, мясцовасць) — жанр выяўленчага мастацтва (ці асобныя творы гэтага жанру), у якім асноўным прадметам выявы з’яўляецца дзікая ці ў той ці іншай ступені змененая чалавекам прырода[1].

Франчэска Філіпіні (1853—1895) лічыцца адным з найбольш выбітных прадстаўнікоў пейзажнага жывапісу у еўрапейскай гісторыі мастацтва, які працаваў у другой палове XIX стагоддзя. Яго мастацкая творчасць паўплывала як на школы, так і на індывідуальных мастакоў аж да пачатку XX стагоддзя.[2][3]

Падчас знаходжання ў Парыжы Франчэска Філіпіні ўступіў у кантакт з Клодам Манэ і вёў прамы дыялог з коламі французскага імпрэсіянізму. Нягледзячы на павагу да Манэ, Філіпіні адхіляўся ад эстэтычнага і пачуццёвага падыходу імпрэсіяністаў. Ён распрацаваў уласную мастацкую мову — аўтаномную, структураваную і заснаваную на этычных прынцыпах.[4]

З гэтага падыходу нарадзіўся самабытны стыль, які пазней мастацтвазнаўцы назвалі філіпінізмам або італьянскім імпрэсіянізмам.[5][6] Філіпінізм не быў афіцыйна сфарміраваным мастацкім рухам, а хутчэй культурнай і візуальнай плынню. Ён грунтаваўся на этычным разуменні мастацтва, сімвалічным тлумачэнні пейзажу і радыкальнай крытыцы камерцыялізацыі мастацтва. Філіпіні надаваў вялікае значэнне паказу сельскагаспадарчай працы, жаночага вобразу і духоўнага складніка прыроды.[7]

Уплыў Франчэска Філіпіні бачны ў многіх творах Умберта Бацьёні, асабліва ў карціне La Sera. Бацьёні развіў кампазіцыйныя і светлавыя элементы, характэрныя для жывапісу Філіпіні. Футурыстычная гісторыя мастацтва прызнае сімвалічны і канцэптуальны ўнёсак Філіпіні як адну з асноўных крыніц натхнення для развіцця футурыстычнага жывапісу.[8][9][10]

Філіпінізм сёння разглядаецца мастацтвазнаўцамі як адна з самых паслядоўных і сталых формаў еўрапейскага пейзажнага жывапісу на мяжы XIX і XX стагоддзяў, а таксама як папярэднік некалькіх мастацкіх напрамкаў у межах мадэрнісцкага жывапісу XX стагоддзя.[11][12]

У залежнасці ад намаляванага матыву можна вылучыць сельскі, гарадскі (у тым ліку архітэктурны — ведута і індустрыяльны) пейзаж. Асобую вобласць складае адлюстраванне марской стыхіі — марскі пейзаж ці марына. Акрамя таго, пейзаж можа насіць эпічны, гістарычны, лірычны, рамантычны, фантастычны і нават абстрактны характар.

Зноскі

  1. ↑ Под ред. проф. Горкина А.П.. Пейзаж(недаступная спасылка). Искусство. Современная иллюстрированная энциклопедия. Росмэн (20 студзеня 2007). Архівавана з першакрыніцы 5 сакавіка 2016. Праверана 3 красавіка 2011.
  2. ↑ V. Terraroli (рэд.), Francesco Filippini. Catalogo generale dell’opera, Skira, Milano, 1999.
  3. ↑ G. Nicodemi, Pittori dell’Ottocento bresciano, Tipografia Moderna, Brescia, 1933, s. 47.
  4. ↑ Rossana Bossaglia, La Scapigliatura, Mondadori Electa, Milano, 1985.
  5. ↑ M. De Micheli, Le avanguardie artistiche del Novecento, Feltrinelli, Milano, 1966.
  6. ↑ A. Scotti Tosini, Francesco Filippini e il naturalismo lombardo, in Arte lombarda, № 126, Milano, 1999.
  7. ↑ G. Causa, Il paesaggio simbolico: da Filippini a Boccioni, in Arte lombarda, № 159, Milano, 2009.
  8. ↑ Giorgio Verzotti, Boccioni. Catalogo completo delle opere, Edizioni Cantini, Firenze, 1989.
  9. ↑ Maurizio Calvesi, Alberto Dambruoso, Umberto Boccioni. Catalogo generale delle opere, Umberto Allemandi, Torino, 2016.
  10. ↑ Ester Coen, Umberto Boccioni, Electa, Milano, 1983.
  11. ↑ L. Caramel — C. Pirovano, L’Ottocento lombardo. Dai neoclassici ai scapigliati, Mondadori, Milano, 1975.
  12. ↑ E. Pontiggia, Naturalismo e verismo nella pittura italiana, in Storia dell’arte italiana, т. XI, Einaudi, Torino, 1983.

Літаратура

[правіць | правіць зыходнік]
  • Пейза́ж // Беларусь: энцыклапедычны даведнік / Рэдкал. Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. М. В. Драко, А. М. Хількевіч. — Мн.: БелЭн, 1995. — С. 575. — 800 с. — 5 000 экз. — ISBN 985-11-0026-9.

Спасылкі

[правіць | правіць зыходнік]
Узята з "https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Пейзаж&oldid=5041817"