Сацыял-дэмакратыя

Сацыял-дэмакратыя — ідэалогія, якая ўзнікла ў рамках сацыялізму і з часам трансфармавалася на пазіцыі паступовага ўдасканалення капіталізму з мэтай сцвярджэння сацыяльнай справядлівасці, салідарнасці і большай свабоды.

Тэрмін

Да Першай сусветнай вайны «сацыял-дэмакратамі» называлі ўсіх паслядоўнікаў левых ідэалогій — як марксістаў, так і паслядоўнікаў рэфармісцкага сацыялізму. Такім чынам, гэтая катэгорыя аб’ядноўвала і радыкальных рэвалюцыянераў — У. І. Леніна і Р. Люксембург, і ўмераных эвалюцыяністаў тыпу Э. Бернштэйна, і артадаксальны «цэнтр» тыпу К. Каўцкага.

Ідэалогія сучаснай сацыял-дэмакратыі знаходзіцца некалькі лявей сацыял-лібералізма і некалькі правей дэмакратычнага сацыялізму.

Мэты і прынцыпы

Сацыял-дэмакратыя гнуткая і рэфармацыйная ідэалогія, але мае тры асноўныя тэзы: свабода, справядлівасць і салідарнасць.

Палітычныя тэзісы:

• Парламентарная рэспубліка;
• Шматпартыйная сістэма, свабода, прававая дзяржава, роўнасць перад законам;
• Выкарыстанне прынцыпу раздзялення ўладаў і сістэмы стрымак і проціваг;
• Развіццё міжнародных арганізацый;
• Інтэрнацыяналізм, мултыкультуралізм, касмапалітызм;
• Антыаўтарытарызм, антыкамунізм, антыфашызм, пацыфізм.

Сацыяльныя тэзісы:

• Сацыяльная дзяржава;
• Усеагульная адукацыя і ахова здароўя;
• Бясплатны грамадскі транспарт і інтэрнэт;
• Стварэнне роўных правоў чалавека;
• Барацьба з дыскрымінацыяй, фемінізм, антырасізм;
• Развіццё прафсаюзаў;
• Сацыяльнае партнёрства;
• Пашырэнне і абарона правоў работнікаў, паляпшэнне ўмоў працы;
• Сацыяльная мабільнасць;
• Антыклерыкалізм, секулярызм;

Эканамічныя тэзісы:

• Нацыяналізацыя стратэгічных, ключавых і крытычна важных для дзяржавы галін эканомікі ці прадпрыемстваў;
• Пераразмеркаванне даходаў і багацця;
• Дзяржава ўсеагульнага дабрабыту;
• Сацыяльны капіталізм;
• Шматукладная змешаная і сацыяльна-арыентаваная рынкавая эканамічная сістэма;
• Дзяржаўнае рэгуляванне эканомікі і эканамічнае ўмяшанне;
• Разнастайнасць форм уласнасці;
• Барацьба з манаполіямі;
• Выраўноўванне рэгіянальных бюджэтаў;
• Зялёная палітыка, энвайранменталізм;
• Паступовы пераход на ўзнаўляльную энергію і зялёную эканоміку;
• Барацьба з беднасцю;
• Барацьба з беспрацоўем;
• Барацьба з карупцыяй і алігархіяй.

Спасылкі

• Сацыялістычны інтэрнацыянал Архівавана 23 красавіка 2006.
• Сацыялізм Архівавана 11 снежня 2011. на Open Directory Project
• «Сацыялізм: утопія і навука». Фрыдрых Энгельс
• http://fb.ru/article/65120/sotsial-demokratiya---put-k-schastyu-dlya-vsego-chelovechestva