Хаджымукан Мунайтпасаў

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Хаджымукан Мунайтпасаў
Munaitpasov kazhimukan.jpg
«Ямагата Муханура (Мухунура)» — адзін з псеўданімаў Хаджымукана Мунайтпасава
Асабістая інфармацыя
Пол

мужчынскі

Арыгінальнае імя

каз.: Қажымұқан Мұңайтпасұлы

Імя пры нараджэнні

Мукан Мунайтпасаў

Мянушкі

Чорны Іван, Ямагата Муханура, Чырвоная Маска, Кара-Мустафа

Грамадзянства

Flag of the Soviet Union.svg СССР

Спецыялізацыя

класічная барацьба

Дата нараджэння

7 красавіка 1871(1871-04-07)

Месца нараджэння

аул Карааткель, Цалінаградскі раён, Акмалінская вобласць

Дата смерці

12 жніўня 1948(1948-08-12) (77 гадоў)

Месца смерці

калгас Ленін туы, Ардабасінскі раён, Паўднёва-Казахстанская вобласць

Рост

194

Вага

139

Хаджымукан (Кажымукан) Мунайтпасаў (каз.: Қажымұқан Мұңайтпасұлы; 7 красавіка 1871, аул Карааткель Акмалінскай вобласці, — 12 жніўня 1948, калгас Ленін туы, Паўднёва-Казахстанская вобласць) — знакаміты казахскі барэц і цыркавы артыст. Неаднаразова (у 1908, 1909, 1911, 1913 і 1914 гадах[1]. У 1909 г. на чэмпіянаце свету па французскім змаганні ў Гётэбаргу (Швецыя) Хаджымукан стае ўладальнікам залатога медаля. Залаты медаль ён заваёўвае і на сусветным чэмпіянаце ў Варшаве (1911 год)}}), перамагаў у чэмпіянатах свету па класічнай барацьбе сярод прафесіяналаў. Першы казах, які заваяваў тытул чэмпіёна свету па французскай барацьбе; шматкроць перамагаў у міравых, расійскіх, рэгіянальных, потым і агульнасаюзных чэмпіянатах па класічным змаганні сярод цяжкавагавікоў. З'яўляецца ўладальнікам каля паўсотні ўзнагарод і медалёў розных проб.

З-за таго, што не мог быць дапушчаны ў зборную Расіі, пад японскім імем Ямагата Муханура выступаў на міжнародных спаборніцтвах за Маньчжурыю. Хаджимукана таксама далі мянушку «Чорным Іванам», а пасля здзяйснення хаджа ў 1912 годзе, ён атрымаў да свайго імя прыстаўку «Хаджы» (паломнік), з якім і стаў вядомы ва ўсім свеце.

У дарэвалюцыйны перыяд Хаджымукан паспяхова выступаў на міжнародных арэнах разам з такімі легендарнымі барцамі, як Іван Паддубны, Георг Лурых і Іван Заікін. Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі актыўна браў удзел у станаўленні Савецкай улады ў Казахстане, заснаваў першы ў гісторыі Казахстана прафесійны тэатр, з улоння якога выйшлі многія знакамітыя артысты таго часу, арганізоўваў розныя чэмпіянаты.

У час Вялікай Айчыннай вайны Хадыимукан сваімі выступамі збіраў сродкі на дапамогу арміі і падарыў фронту самалёт, названы ў гонар Амангельды Іманава. Нягледзячы на ўсе заслугі перад радзімай, пад канец жыцця ён застаўся без падтрымкі з боку мясцовых улад і, меркавана, памёр ад запалення лёгкіх з-за жыцця ў нечалавечых умовах.

Зноскі

  1. Казахстан. Краткий энциклопедический словарь = Қазақстан. Ықшам энциклопедиялық сөздік — Алма-Ата: Қазақ энциклопедиясы, 2005. — С. 310. — 569 с. — ISBN 9965-9746-2-4.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]