Шведска-беларуская практычная транскрыпцыя

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search

Шведска-беларуская практычная транскрыпцыя — уніфікаваныя правілы перадачы шведскіх уласных імён і неперакладальных рэалій на пісьме беларускай мовай.

Рэкамендацыі па ўласна шведска-беларускай практычнай транскрыпцыі ніколі не публікаваліся і няма звестак, каб такое выданне рыхтавалася ў навуковых установах ці мовазнаўцамі Беларусі. Ніжэй змешчаныя рэкамендацыі складзены на аснове «Кароткай граматыкі шведскай мовы» (адтуль пра шведскую фанетыку, pdf, 0,9 MB) аўтарства В. У. Цвіркі, пад агульнай рэдакцыяй Л. Баршчэўскага, якая выйшла ў 2009 годзе і, пакуль, з'яўляецца адзіным беларускім падручнікам шведскай мовы.

Націск[правіць | правіць зыходнік]

Звычайна, націск імкнецца да першага складу. Аднак, ёсць выключэнні, якія абазначаюць акутам над галоснай (апроч літары i). Суфікс -in заўсёды націскны (Aulin Аўлі́н).

Табліца[правіць | правіць зыходнік]

a = а e = е i = і o = у[1]/о[2] u = у y = ю å = о ä = э ö = ё
b = б ba = ба be = бе bi = бі bo = бу/бо bu = бу by = бю bå = бо bä = бэ bö = бё
c = с/к ca = ка ce = се ci = сі co = ку/ко cu = ку cy = сю cå = со cä = кэ cö = сё
ch = ш cha = ша che = шэ chi = шы cho = шу/шо chu = шу chy = шу chå = шо chä = шэ chö = шо
ck = к cka = ка cke = ке cki = кі cko = ку/ко cku = ку cky = кю ckå = ко ckä = кэ ckö = кё
d = д da = да de = дэ di = ды do = ду/до du = ду dy = ду då = до dä = дэ dö = до
dj = й[3] dja = я dje = е dji = і djo = ю/ё dju = ю djy = ю djå = ё djä = е djö = ё
f = ф fa = фа fe = фе fi = фі fo = фу/фо fu = фу fy = фю få = фо fä = фэ fö = фё
g = г/й[3] ga = га ge = ге/е gi = гі/і go = гу/го gu = гу gy = гю/ю gå = го gä = гэ/е gö = гё/ё
gn = ньн gna = ньна gne = ньне gni = ньні gno = ньну/ньно gnu = ньну gny = ньню gnå = ньно gnä = ньнэ gnö = ньнё
gs = кс gsa = кса gse = ксе gsi = ксі gso = ксу/ксо gsu = ксу gsy = ксю gså = ксо gsä = ксэ gsö = ксё
gt = кт gta = кта gte = ктэ gti =кты gto = кту/кто gtu = кту gty = кцю gtå = кто gtä = ктэ gtö = кцё
h = х ha = ха he = хе hi = хі ho = ху/хо hu = ху hy = хю hå = хо hä = хэ hö = хё
hj = й[3] hja = я hje = е hji = і hjo = ю/ё hju = ю hjy = ю hjå = ё hjä = е hjö = ё
j = й ja = я je = е ji = і jo = ю/ё ju = ю jy = ю jå = ё jä = е jö = ё
k = к/ш[3] ka = ка ke = ке/шэ ki = кі/шы ko = ку/ко ku = ку ky = кю/шу kå = ко kä = кэ/шэ kö = кё/шо
kj = ш[3] kja = ша kj = шэ kji = шы kjo = шу/шо kju = шу kjy = шу kjå = шо kjä = шэ kjö = шо
l = л[ь] la = ля le = ле li = лі lo = лю/лё lu = лю ly = лю lå = лё lä = ле lö = лё
lj = й[3] lja = я lje = е lji = і ljo = ю/ё lju = ю ljy = ю ljå = ё ljä = е ljö = ё
-lg = -льй
m = м ma = ма me = ме mi = мі mo = му/мо mu = му my = мю må = мо mä = мэ mö = мё
n = н na = на ne = не ni = ні no = ну/но nu = ну ny = ню nå = но nä = нэ nö = нё
ng = н[ь] nga = ня nge = не ngi = ні ngo = ню/нё ngu = ню ngy = ню ngå = нё ngä = не ngö = нё
nk = ньк nka = нька nke = ньке nki = нькі nko = ньку/нько nku = ньку nky = нькю nkå = нько nkä = нькэ nkö = нькё
p = п pa = па pe = пе pi = пі po = пу/по pu = пу py = пю på = по pä = пэ pö = пё
r = р ra = ра re = рэ ri = ры ro = ру/ро ru = ру ry = ру rå = ро rä = рэ rö = ро
-rg = -рй
rs = ш rsa = ша rse = шэ rsi = шы rso = шу/шо rsu = шу rsy = шу rså = шо rsä = шэ rsö = шо
s = с sa = са se = се si = сі so = су/со su = су sy = сю så = со sä = сэ sö = сё
sch = ш scha = ша sche = шэ schi = шы scho = шу/шо schu = шу schy = шу schå = шо schä = шэ schö = шо
sk = ш/ск ska = ска ske = шэ ski = шы sko = ску/ско sku = ску sky = шу skå = ско skä = шэ skö = шо
s(s)j = ш s(s)ja = ша s(s)je = шэ s(s)ji = шы s(s)jo = шу/шо s(s)ju = шу s(s)jy = шу s(s)jå = шо s(s)jä = шэ s(s)jö = шо
s(s)ion = шун s(s)iona = шуна s(s)ione = шуне s(s)ioni = шуні s(s)iono = шуну/шуно s(s)ionu = шуну s(s)iony = шуню s(s)ionå = шуно s(s)ionä = шунэ s(s)ionö = шунё
stj = ш stja = ша stje = шэ stji = шы stjo = шу/шо stju = шу stjy =шу stjå = шо stjä = шэ stjö = шо
t = т ta = та te = тэ ti = ты to = ту/то tu = ту ty = ту tå = то tä = тэ tö = то
tj = т'й/ш[3] tja = т'я/ша tje = т'е/шэ tji = т'і/шы tjo = т'ю/т'ё/шу/шо tju = т'ю/шу tjy = т'ю/шу tjå = т'ё/шо tjä = т'е/шэ tjö = т'ё/шо
tion = шун tiona = шуна tione = шуне tioni = шуні tiono = шуну/шуно tionu = шуну tiony = шуню tionå = шуно tionä = шунэ tionö = шунё
v = в va = ва ve = ве vi = ві vo = ву/во vu = ву vy = вю vå = во vä = вэ vö = вё
x = кс xa = кса xe = ксе xi = ксі xo = ксу/ксо xu = ксу xy = ксю xå = ксо xä = ксэ xö = ксё

Заўвагі[правіць | правіць зыходнік]

Традыцыйныя напісанні застаюцца нязменнымі, нягледзячы на рэальнае маўленне. Традыцыйнымі лічацца напісанні зафіксаваныя ў Беларускай энцыклапедыі ў 18 тамах або ў Беларускай савецкай энцыклапедыі. Напрыклад, шведск.: Göteborg (Göteborg , /jœte'bɔrj/) трэба было б пісаць Ё́тэбарй, блізка да шведскага маўлення, але ў традыцыйным напісанні Гё́тэбарг.

Зноскі

  1. У доўгім складзе.
  2. У кароткім складзе.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 Перад націскной галоснай.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Цвірка В. У. Кароткая граматыка шведскай мовы / В. У. Цвірка. — Мн.: Радыёла-плюс, 2009. — 88 с. — (Серыя «Беларускія ЕўраГраматыкі»). ISBN 978-985-448-095-4