Юрый Сямёнавіч Харын

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Юрый Сямёнавіч Харын
Дата нараджэння 17 верасня 1949(1949-09-17) (70 гадоў)
Месца нараджэння
Род дзейнасці матэматык
Навуковая сфера матэматыка, інфарматыка
Месца працы
Навуковая ступень доктар фізіка-матэматычных навук
Навуковае званне прафесар, член-карэспандэнт НАНБ
Вядомыя вучні Я.Я. Жук, У.І. Малюгін, С.В. Агіевіч, М.С. Абрамовіч, В.А. Галінскі
Вядомы як спецыяліст у галіне тэорыі імавернасцей, матэматычнай статыстыкі і абароны інфармацыі


Юрый Сямёнавіч Харын (нар. 17 верасня 1949, с. Зыранскае, Зыранскі раён, Томская вобласць) — беларускі матэматык. Доктар фізіка-матэматычных навук (1986), прафесар (1990), член-карэспандэнт НАН Беларусі (2004). Старшыня экспертнага савета ВАК па матэматыцы і інфарматыцы, арганізатар і намеснік галоўнага рэдактара перыядычнага навуковага зборніка “Праблемы абароны інфармацыі”, рэдактар 19 зборнікаў навуковых артыкулаў.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

У 1976 па запрашэнні прыехаў працаваць на створаную кафедру тэорыі імавернасцей і матэматычнай статыстыкі ФПМ. У 1988 арганізаваў на ФПМ кафедру матэматычнага мадэлявання і аналізу дадзеных, якую ўзначальвае па цяперашні час. У 2000 стаў адным з арганізатараў Нацыянальнага навукова-даследчага цэнтра прыкладных праблем матэматыкі і інфарматыкі і стаў яго дырэктарам. У 2008 цэнтр быў ператвораны ў Навукова-даследчы інстытут прыкладных праблем матэматыкі і інфарматыкі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.

Навуковы ўклад[правіць | правіць зыходнік]

Харын Ю.С. займаецца распрацоўкай матэматычных мадэляў, метадаў, алгарытмаў і праграмных сродкаў рабастнага (ўстойлівага) распазнавання і аналізу стахастычных дадзеных пры стварэнні камп'ютарных сістэм крыптаграфічнай абароны інфармацыі і інфармацыйных тэхналогій. На аснове распрацаванай Ю.С. Харыным тэорыі рабастнага статыстычнага распазнавання вобразаў і аналізу дадзеных пабудаваныя новыя мінімаксна ўстойлівыя (да скажэнняў гіпатэтычнай мадэлі) алгарытмы распазнавання вобразаў, ідэнтыфікацыі і прагназавання, якія гарантуюць найменшае ўхіленне рызыкі на зададзеных сямействах скажэнняў, рэалізаваныя ў пакетах прыкладных праграм і дазволілі вырашыць важнейшыя прыкладныя задачы ўкаранення інфармацыйных тэхналогій у прамысловасці, медыцыне, эканоміцы. Распрацаваныя метады і алгарытмы распазнавання і статыстычнага аналізу дыскрэтных часовых шэрагаў, якія кіруюцца ўтоенымі выпадковымі паслядоўнасцямі, выкарыстанныя падчас стварэння і ацэньвання надзейнасці крыптаграфічных сістэм абароны інфармацыі.

Аўтар звыш 490 навуковых работ, у тым ліку 5 манаграфій і 13 вучэбных дапаможнікаў.

Падрыхтаваў 26 кандыдатаў навук і аднаго доктара навук.

Узнагароды[правіць | правіць зыходнік]

Заслужаны дзеяч навукі Рэспублікі Беларусь (2010 г.), Лаурэат Дзяржаўнай Прэміі Рэспублікі Беларусь (2002 г.), Лаурэат Прэміі імя А.Н. Сеўчанкі (1997 г.), Выдатнік адукацыі Рэспублікі Беларусь (1999 г.).

Навуковыя працы[правіць | правіць зыходнік]

  • Криптология: учебник / Ю. С. Харин [и др.]. - Минск: БГУ, 2013. -511 с. - (Классическое университетское издание).
  • Kharin Yu. Robustness in Statistical Forecasting. - Heidelberg/New York/ Dordrecht/ London: Springer, 2013. 356P. (ISBN 978-3-319-00839-4; DOI 10.1007/978-3-319-00840-0)
  • Словарь основных терминов по криптологии / сост.: Ю.С.Харин [и др.]. - Минск:, БГУ,2013. - 66 с.
  • Харин Ю. С. Теория вероятностей, математическая и прикладная статистика: учебник / Ю. С. Харин, Н. М. Зуев, Е. Е. Жук. - Минск: БГУ, 2011. - 463 с. - (Классическое университетское издание).
  • Харин Ю.С. Оптимальность и робастность в статистическом прогнозировании. – Мн.:2008.-263с.
  • Харин Ю.С., Малюгин В.И., Харин А.Ю. Эконометрическое моделирование. - Мн.: БГУ, 2003.- 313 с.

Зноскі

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]