Анжуйская дынастыя

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці

Анжу́йская дына́стыя (фр.: Maison d'Anjou) — найменне некалькіх дваранскіх і каралеўскіх дынастый Еўропы.

Першы Анжуйскі дом (Інгельгерынгі)[правіць | правіць зыходнік]

Яго родапачынальнікам быў Інгельгер (каля 840—886), сын Тэртулія, віконт Анжэра ў 880. Яго сын Фульк I Руды (да 886 — да 942) стаў у 930 годзе першым графам Анжу. Яго спадчыннікі:

Род загас у 1060 годзе са смерцю Жафруа II, уладанні якога атрымалі ў спадчыну дзеці яго сястры Ірменгарды і яе мужа Жафруа IV, графа Гацінэ і Шате-Ландона, які стаў родапачынальнікам другога Анжуйскага дому.

Другі Анжуйскі дом (Гацінэ-Анжу)[правіць | правіць зыходнік]

Галіна роду графаў Гацінэ. У 1060 годзе Жафруа III Барадаты (пам. пасля 1096). Яго пераемнікі:

Ад сыноў Фулька V род падзяліўся на 2 лініі. Ад старэйшага, Жафруа V Плантагенета (11131151) паходзіць англійская каралеўская дынастыя Плантагенетаў, а ад Балдуіна III — Іерусалімская галіна.

Анжуйская дынастыя ў Іерусалімскім каралеўстве[правіць | правіць зыходнік]

Заснавальнікам дынастыі стаў Фульк V, граф Анжу. Заўдавеўшы, ён здзейсніў паломніцтва ў Іерусалім, дзе ажаніўся з Мелісандай, дачкой і спадчынніцай Балдуіна II. Пасля смерці цесця Фульк стаў каралём Іерусаліма (1131—1143).

Яго спадчыннікі:

Часам да гэтай дынастыі прылічаюць іерусалімскіх кіраўнікоў Готфрыда Бульёнскага (1099—1100), Балдуіна I (1100—1118), Балдуіна II (1118—1131), у гэтым выпадку дынастыя завецца Ардэна-Анжуйскай. Усе гэтыя кіраўнікі сапраўды знаходзіліся ў сваяцтве з Фулькам, але іх аб'яднанне ў адну дынастыю з'яўляецца надуманым.

Анжуйская дынастыя ў Англіі (Плантагенеты)[правіць | правіць зыходнік]

Сын Фулька V ад першага шлюбу Жафруа (Джэфры) Прыгожы прыняў ад які з'ехаў на Усход бацькі графства Анжу. Дзякуючы ўдаламу шлюбу з Мацільдай, дачкой Генрыха I, караля Англіі, Жафруа атрымаў шанец атрымаць у спадчыну англійскую карону. Сын Жафруа і Мацільды Генрых II стаў першым каралём Англіі (1154—1189) з Анжуйскай дынастыі. У Англіі гэту дынастыю часцей завуць Плантагенетамі па баявой эмблеме Жафруа — галінцы жаўтазелю (лац. planta genista). Да Плантагенетаў належаць:

Анжуйская дынастыя (Анжу-Сіцылійскі дом)[правіць | правіць зыходнік]

Галіна дому Капетынгаў, заснавана Карлам I Анжуйскім (1220—1285), сынам Людовіка VIII. У 1250 г. Карл I Анжуйскі атрымаў у пасаг Праванс, у 1266—1268 гг. заваяваў Неапаль і Сіцылію. У 1282 г. Сіцылія зрынула яго ўладу, і Карл I Анжуйскі застаўся каралём Неапаля.

Яго незвычайна вялікае нашчадства, якое падзялілася на некалькі галін, займала прастолы каралеўстваў Неапаля, Венгрыі, Польшчы, а таксама шэрагу дзяржаў меншага рангу — княства Ахейскага, герцагства Дураца.

Да Анжу-Сіцылійскага дому адносяцца:

1. каралі Неапаля (са старэйшай лініі):

2. каралі Неапаля (з лініі Дураца):

3. каралі Венгрыі:

4. каралі Польшчы:

Анжуйская дынастыя — галіна Валуа[правіць | правіць зыходнік]

Заснавана Людовікам I Анжуйскім (1339—1384), другім сынам Іаана II Добрага. Людовік I Анжуйскі быў усыноўлены каралевай Неапаля Джаваннай I і павінен быў стаць яе пераемнікам у Неапалі. Але Джаванна I была зрынута сваім сваяком Карлам Малым (Карлам III), і Неапаль перайшоў да каралёў з лініі Дураца Анжу-Сіцылійскага дому, а затым да прынцаў Арагонскага дому. Людовік і яго спадчыннікі неаднаразова спрабавалі адваяваць Неапаль, але ўсе іх спробы ў выніку апыняліся безвыніковымі. З неапалітанскай спадчыны ім удалося замацаваць за сабой Праванс.

Графы Праванса і «альтэрнатыўныя» каралі Неапаля з Анжуйскай лініі Валуа:

У Карла Мэнскага быў брат, прыжыты яго бацькам, графам Мэнскім, па-за шлюбам. Ён быў узаконены і даў пачатак лініі анжуйскіх бастардаў, якія насілі тытул баронаў, а потым і маркізаў дэ Мезьер. Дачка і спадчынніца апошняга маркіза была выдадзена замуж за старэйшага сына герцага Манпансье. Пра яе зняты фільм Б. Тавернье «Прынцэса дэ Манпансье» (2010). Унучка гэтай пары, спадчынніца Мезьера і Манпансье, была жонкай Гастона Арлеанскага і маці «Вялікай мадэмуазель».

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]