Французская мова

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Французская мова
Саманазва:

français

Краіны:

Рэгіёны:

Заходняя Еўропа і былыя французскія калоніі ў Афрыцы, Паўночнай Амерыцы і Акіяніі

Афіцыйны статус:

Flag of France.svg Францыя
Flag of Luxembourg.svg Люксембург
Flag of Monaco.svg Манака
Flag of Switzerland.svg Швейцарыя
Flag of Belgium (civil).svg Бельгія

Flag of Haiti.svg Гаіці
Flag of Canada.svg Канада
Flag of Benin.svg Бенін
Flag of Burkina Faso.svg Буркіна-Фасо
Flag of Burundi.svg Бурундзі
Flag of Gabon.svg Габон
Flag of Guinea.svg Гвінея
Flag of Djibouti.svg Джыбуці
Flag of Cameroon.svg Камерун
Flag of the Comoros.svg Каморы
Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg ДР Конга
Flag of the Republic of the Congo.svg Рэспубліка Конга
Flag of Côte d'Ivoire.svg Кот-д'Івуар
Flag of Mauritius.svg Маўрыкій
Flag of Madagascar.svg Мадагаскар
Flag of Mali.svg Малі
Flag of Niger.svg Нігер
Flag of Rwanda.svg Руанда
Flag of Seychelles.svg Сейшэльскія Астравы
Flag of Senegal.svg Сенегал
Flag of Togo.svg Тога
Flag of the Central African Republic.svg ЦАР
Flag of Chad.svg Чад
Flag of Equatorial Guinea.svg Экватарыяльная Гвінея
Flag of Vanuatu.svg Вануату
Flag of the United States.svg ЗША

Залежныя тэрыторыі:
Flag of the United Kingdom.svg Вялікабрытанія

Flag of France.svg Францыя

Рэгіянальная ці лакальная афіцыйная мова:
Flag of Italy.svg Італія

Сцяг Індыі Індыя

Арганізацыі:
Flag of the United Nations.svg ААН
Flag of Europe.svg Еўрапейскі саюз
Flag of Benelux.svg Бенілюкс
Сцяг Ватыкана Ватыкан (дыпламатычная мова)
Flag of La Francophonie.svg Франкафонія
Olympic flag.svg МАК
OECD logo.svg АЭСР
International Criminal Court logo.svg МКС
ISO english logo.svg МАС

Агульная колькасць носьбітаў:

270 мільёнаў

Рэйтынг:

11

Класіфікацыя
Катэгорыя:

Мовы Еўразіі

Індаеўрапейскія мовы

Раманскія мовы
Гала-раманскія мовы
Моўныя коды
ГОСТ 7.75–97:

фра 745

ISO 639-1:

fr

ISO 639-2:

fre (B); fra (T)

ISO 639-3:

fra

Гл. таксама: Праект:Лінгвістыка

Французская мовараманская мова гала-раманскай падгрупы.

Распаўсюджанне: Францыя, Бельгія, Швейцарыя, Канада, Гаіці, Манака, рад краін Афрыкі. Колькасць носьбітаў у свеце 500 млн, у Францыі 51 млн.[1].

Адна з афіцыйных і рабочых моў ААН. Статус афіцыйнай або нацыянальнай мовы: Францыя, Швейцарыя, Канада, Гаіці, Манака, Люксембург, Андора, Бенін, Конга, Рэспубліка Конга, Габон і інш.

Пісьменнасць[правіць | правіць зыходнік]

Пісьменнасць на аснове лацінскай графікі з дадаткам дыякрытычных знакаў і лігатур. Найстарэйшыя помнікі: «Райхенаўскія глосы» (8 ст., пісьмовыя сведчанні існавання), «Страсбургскія прысягі» (842, першы вядомы звязны тэкст).

Дыялекты[правіць | правіць зыходнік]

Існуюць нацыянальныя варыянты ў Бельгіі, Швейцарыі, Канадзе, і адмены ў фанетыцы, лексіцы і інш. у краінах Афрыкі. На аснове французскай мовы ўзніклі некаторыя крэольскія мовы (Гаіці, Луізіана (ЗША), Малыя Анцільскія і Маскарэнскія астравы).

Асноўныя дыялекты: франсійскі (дыялект Іль-дэ-Франса, гістарычная аснова сучаснай мовы), паўночныя (нармандскі, пікардскі, валонскі ў Бельгіі), заходнія (анжуйскі, гала і інш.), паўднёва-заходнія (пуацевінскі і інш.), цэнтральныя, паўднёва-усходнія (бургундскі, франш-канційскі), усходнія (латарынгскі, шампанскі), франка-правансальскія (прамежкавыя паміж французскай і аксітанскай мовамі).

У наш час назіраецца значны распад дыялектаў і фарміраванне рэгіянальных адмен агульнафранцузскай мовы[2].

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Выдзяляюцца перыяды развіцця: гала-раманскі (5—8 ст.), старафранцузскі (9—13 ст.), сярэднефранцузскі (14—15 ст.), ранні новафранцузскі (16 ст.), новафранцузскі — класічны (17—18 ст.) і сучасны (з 19 ст.).

У Сярэднявеччы ствараецца агульнафранцузская пісьмовая мова, з 1539 французская мова становіца афіцыйнай дзяржаўнай. Літаратурная норма замацоўваецца ў 17 ст.; у 20 ст. заўважана значнае разыходжанне паміж літаратурнай і размоўнай мовай.

Зноскі[правіць | правіць зыходнік]

  1. Этналог, 15-ы вып.
  2. Гак…

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • В. Г. Гак. Французский язык // Лингвистический энциклопедический словарь. — М., 1990. С.562,563; Gordon, Raymond G., Jr. (ed.), 2005. Ethnologue: Languages of the World, Fifteenth edition. Dallas, Tex.: SIL International. Online version: http://www.ethnologue.com..


Сцяг Еўрасаюза Афіцыйныя мовы Еўрапейскага Саюза Сцяг Еўрасаюза
англійская | балгарская | венгерская | іспанская | грэчаская | дацкая | ірландская | італьянская | латышская | літоўская | мальтыйская | нідэрландская | нямецкая | партугальская | польская | румынская | славацкая | славенская | фінская | французская | чэшская | шведская | эстонская