Возера Тытыкака

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці
Тытыкака
ісп.: Titicaca, кечуа: Titiqaqa, аймара: Titiqaqa
Lago Titicaca 001.jpg
Возера Тытыкака
Каардынаты: 15°50′11″ пд. ш. 69°20′19″ з. д. / 15.836389° пд. ш. 69.338611° з. д. (G) (O) (Я)
Размяшчэнне

мяжа Перу і Балівіі

Вышыня над узроўнем мора

3812—3821 м

Даўжыня

230 км

Шырыня

97 км

Плошча

8300 км²

Найбольшая глыбіня

304 м

Сярэдняя глыбіня

140—180 м

Выцякаюць

Дэсагуадэра

Тытыкака (Перу)
Тытыкака
Тытыкака
Тытыкака (Балівія)
Тытыкака
Тытыкака
Commons-logo.svg Катэгорыя на Вікісховішчы

Каардынаты: 15°50′11″ пд. ш. 69°20′19″ з. д. / 15.836389° пд. ш. 69.338611° з. д. (G) (O) (Я) Тытыка́ка[1] (ісп.: Titicaca, кечуа: Titiqaqa, аймара: Titiqaqa) — возера у Андах, буйнейшае возера Паўднёвай Амерыкі, найвышэй размешчанае суднаходнае возера ў свеце. Знаходзіцца на мяжы Балівіі і Перу Назва складаецца са слоў мовы індзейцаў кечуа: какаскала і тыты — месца здабычы руды.

Возера Тытыкака знаходзіцца на вышыні 3821 м. над узроўнем мора, а яго сярэдняя глыбіня складае ад 140 да 180 м (максімальна 304 метры). У даўжыню яно складае 230 км, а ў шырыню 97 км. Плошча паверхні — 8300 км². Возера складаецца з дзвух частак (Lago Huinaymarca i Lago Chucuito), раздзеленых паўвостравам Цікуіна.

Узровень вады мяняецца, часамі нават на пяць метраў. У мінулым возера мела большыя памеры, аб чым кажа старая берагавая лінія. Тытыкака гэта астатак старадаўняга ўнутранага мора Лага Балівіян, якое пакрывала раней усё Альтыплано. Але геалагічныя працэсы і інтэнсіўнае выпарэнне прывяло да зніжэння ўзроўню вады. Возера ўтварылася хутчэй за ўсё ўжо ў міяцэне.

У возера ўпадае 25 рэк (Сухес, Ілавэ, Коата, Раміс і г. д.), а выцякае адна — рака Дэсагуадэра, якая злучае Тытыкаку з возерам Паапо. На возеры Тытыкака знаходзіцца 41 востраў, якія часткова заселеныя.

Найбольш вядомая сярод турыстаў востраў Ісла дэль Соль (ісп.: востраў Сонца) — па легендах інкаў, тут нарадзіўся белы бог Віракоча і першыя інкі: Манка Капас і яго сястра і адначасова жонка Мама Окла, а таксама і само Сонца ці Інці. Гэты востраў і цяпер з'яўляецца святым месцам для індзейцаў Аджмара і Кечуа. Востраў Сонца мае 10 км у даўжыню і 5 км у шырыню. Жыве тут каля 2000 індзейцаў. На тэрыторыі вострава засталіся руіны з інкскага перыяду, самыя вядомыя з якіх гэта Пілка Каіна і комплекс Чынкана, у склад якога ўваходзіць святая скала звязаная з інкскай легендай утварэння. У Чалапампа знаходзіцца музей рэчаў знойдзеных археолагамі, з якіх частка выкананая з чыстага золата.

Жыхары гарадоў, якія знаходзяцца на ўзбярэжжы возера (самы вялікі горад Пуна ў Перу і горад Гуакуі ў Балівіі) жывуць у асноўным рыбалоўствам і турызмам. На паўднёва-ўсходнім узбярэжжы возера (тэрыторыя Балівіі), знаходзяцца руіны перадкалумбавай эпохі г. зв. Тыахуанака, дзе размяшчаўся галоўны цэнтр культуры з аднайменнай назвай.

Зноскі

  1. Напісанне Тытыкака у адпаведнасці з БЭ ў 18 тамах. Т.16., Мн., 2003, С.83.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]