Іспанская мова

З Вікіпедыя.

Іспанская (español, castellano)
Ужываецца ў:	Аргентына, Балівія, Венесуэла, Гандурас, Гватэмала, Іспанія, Дамініканская Рэспубліка, Заходняя Сахара, Калумбія, Коста Рыка, Куба, Мексіка, Нікарагуа, ЗША, Панама, Парагвай, Пуэрта Рыка, Перу, Сальвадор, Уругвай, Чылі, Эквадор, Экватарыяльная Гвінея
Рэгіён:	Паўднёвая (акрамя Бразіліі, Сурынама і францускай Гаяны) і Цэнтральная Амерыка; Мексіка and substantial minorities in other parts of North America and the Caribbean; Іберыйскі паўвостраў; and enclaves and immigrant groups on all continents
Колькасць носьбітаў:	330 мільёнаў (417 мільёнаў, для якіх іспанская - другая мова).
Класіфікацыя:	Індаеўрапейская Раманская Ібера-раманская Заходнеіберыйская Іспанская
Афіцыйны статус
Афіцыйная мова ў:	Аргентына, Балівія, Венесуэла, Гандурас, Гватэмала, Іспанія, Дамініканская Рэспубліка, Заходняя Сахара, Калумбія, Коста Рыка, Куба, Мексіка, Нікарагуа, Новая Мексіка (ЗША), Панама, Парагвай, Пуэрта Рыка, Перу, Сальвадор, Уругвай, Чылі, Эквадор, Экватарыяльная Гвінея і Еўрасаюз.
Рэгулюецца:	—
Код мовы
ISO 639-1	es
ISO 639-2(B)	spa
ISO 639-2(T)	spa
SIL	SPA

Іспанская мова, таксама касцільяна і касцільская, раманская мова ібера-раманскай падгрупы. Назва касцільская мова пераважала да канца 15 ст., у наш час пераважае ў Лацінскай Амерыцы.

Распаўсюджанне: Іспанія (цэнтральная і паўднёвая часткі), Канарскія астравы, Андора, Лацінская Амерыка, паўднёвы захад ЗША, Філіпіны, былыя іспанскія калоніі і пратэктараты ў Афрыцы. Колькасць носьбітаў у свеце 322,3 млн.ч., у Іспаніі 28,2 млн.ч. (1986)^[1]

Адна з афіцыйных і рабочых моваў ААН. Статус афіцыйнай або нацыянальнай мовы: Іспанія, 19 краін Лацінскай Амерыкі, Экватарыяльная Гвінея.

[правіць] Пісьменнасць

У аснове літаратурнай мовы ляжыць касцільскі дыялект, які заняў пануючае становішча з 16 ст. Пісьменнасць — на аснове лацінскага алфавіту. Найстарэйшыя помнікі на касцільскім дыялекце— «Песня аб маім Сідзе» (1140), «Фуэра» (запіс правоў гораду Авіла, 1155).

[правіць] Дыялекты

Дыялектнае дзяленне спецыфічнае, з многімі гаворкамі паўночнай часткі арэалу, і параўнальным дыялектным адзінствам на поўдні Іспаніі, спрычыненым арабскім панаваннем 8—15 ст.

Паўночныя дыялекты: арагонскі з 3 гаворкамі — пірынейскай, прыбярэжнай (басейн р. Эбра у Навары і Арагоне), ніжнеарагонскай; леонскі (гаворкі леонская, астурыйская або бабле, мірандская); касцільскі (гаворкі бургаская, алаўская, сарыйская або сарыянская, рыёхская або рыяханская).

Паўднёвыя дыялекты: андалусійскі (адмены андалусійская, мурсійская, эстрэмадурская і канарская).