Вялікая харальная сінагога, Гродна
| Сінагога | |
|
Вялікая харальная сінагога
|
|
 |
|
| Краіна | Беларусь |
| Горад | Гродна |
| Канфесія | Артадаксальны іудаізм |
| Архітэктурны стыль | Эклектыка, Маўрытанскія стыль |
| Аўтар праекта | Ілья Фрункін |
| Будаўніцтва | 1902—1905 гады |
Вялікая харальная сінагога, Гродна — дзеючая сінагога у цэнтры горада Гродна, Беларусь. Вядзе сваю гісторыю з XVI стагоддзя.
Змест |
[правіць] Гісторыя
Першая каменная сінагога ў Гродна была пабудавана ў 1575-1580 гг. па праекце італьянскага архітэктара Санці Гучы, запрошанага равінам Мардзехай Яфе, ураджэнцам Прагі, незадоўга да гэтага - у 1572 годзе - прыехалі ў Гродна. У выніку пажара ў 1617 годзе гэтая сінагога была цалкам знішчаная, але неўзабаве пасля пажара польскі кароль Жыгімонт III дазволіў яўрэям пабудаваць новую сінагогу на месцы старой. Другая сінагога праіснавала даўжэй, але паўтарыла лёс папярэдніцы і згарэла ў 1899 годзе. Цяперашняе будынак Вялікай харальнай сінагогі быў пабудаваны Ільёй Фрункіным ў 1902-1905 гг. ў адной з разнавіднасцяў эклектыкі - маўрытанскім стылі.
У перыяд нямецкай акупацыі Гродна сінагога, якая знаходзілася ў цэнтры яўрэйскага гета, служыла нацыстам для збору яўрэяў перад адпраўкай у канцлагера. Багатаму ўнутранаму дэкору будынка ў гэты перыяд быў нанесены сур'ёзны ўрон. У савецкі перыяд (1944-1991 гг.) Будынак выкарыстоўвалася пад склад.
З 1991 года будынак вернуты яўрэйскай рэлігійнай абшчыне. У цяперашні час вядзецца падрыхтоўка да аднаўлення фасадаў і ўнутранага ўбрання сінагогі.
[правіць] Ілюстрацыі
[правіць] Гл. таксама
[правіць] Спасылкі
| Яўрэйская абшчына Беларусі пасля Халакоста | ||
|---|---|---|
| Арганізацыі | Саюз беларускіх яўрэйскіх грамадскіх аб'яднанняў і абшчын • Іудзейскае рэлігійнае аб'яднанне • Музей гісторыі і культуры яўрэяў Беларусі • Школа № 132 |  |
| Асобы | Якаў Басін • Юрый Дорн • Эмануіл Іофэ • Леанід Левін | |
| Дадаткова | Вялікая харальная сінагога ў Гродна • Мемарыял «Яма» • Антысемітызм у Беларусі | |
