Лопух вялікі

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці
Лопух вялікі
ArctiumLappa1.jpg
Навуковая класіфікацыя
Міжнародная навуковая назва

Arctium lappa L., 1753

Сінонімы
Wikispecies-logo.svg
Сістэматыка
на Віківідах
Commons-logo.svg
Выявы
на Вікісховішчы
ITIS   36545
NCBI   4217
EOL   468152
GRIN   t:3857
IPNI   178385-1
TPL   gcc-52146

Лопух вялікі (Arctium lappa) — травяністая расліна сямейства астравых.

Назва[правіць | правіць зыходнік]

Народныя назвы: брылі, дзядоўнік, задзёрка, сабачнік. Родавая назва ад грэч. άρκτος — мядзведзь, з-за вялікіх лісцяў. Відавое азначэнне ад кельцкага lappa — рука, таму што плады чапляюцца за адзенне, поўсць жывёл.

Апісанне[правіць | правіць зыходнік]

Двухгадовая травяністая расліна са стрыжнёвым галінастым коранем. Расліна першага году жыцця мае толькі прыкаранёвую разетку буйных чаранковых лістоў, а на другі — прамастойнае, рабрыстае, чырванаватае, уверсе галінастае сцябло вышынёю 60—180 см. Сцябловыя лісты чаргаваныя, сэрцападобна-яйцападобныя, знізу шаравата-лямцавыя. Кветкі сабраныя ў шарападобныя кошыкі. Абгортка кошыка голая, зялёная, складаецца з кручкаватазагнутых лісточкаў, якія чапляюцца за адзенне чалавека і поўсць жывёл, што спрыяе распаўсюджанню расліны. Кветкі трубчастыя, лілова-пурпуровыя. Плод — прадаўгаватая сямянка з чубком.

Распаўсюджанне[правіць | правіць зыходнік]

Пашыраны ва ўмераным поясе Еўразіі. Расце ля жытла, дарог, вадаёмаў, па пустках, сметніках, ускраінах палёў. Цвіце ў ліпені-жніўні, плады выспяваюць у верасні.

Выкарыстанне чалавекам[правіць | правіць зыходнік]

Лекавая расліна. Адвар кораня — лекавы (мачагонны) сродак. Алейны экстракт — сродак умацавання і росту валасоў.

Зноскі

  1. Выкарыстоўваецца таксама назва Пакрытанасенныя.
  2. Пра ўмоўнасць аднясення апісанай у гэтым артыкуле групы раслін да класа двухдольных гл. раздзел «Сістэмы APG» артыкула «Двухдольныя».
  3. Юзепчук С. В., Сергиевская Е. В. Лопух — Arctium // Флора СССР / Ботанический институт имени В. Л. Комарова Академии наук СССР; Начато под руководством и под главной редакцией акад. В. Л. Комарова; Редакторы тома Б. К. Шишкин и Е. Г. Бобров — М.—Л.: Изд-во Академии наук СССР, 1962. — Т. XXVII. — С. 97.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Попов В. и др. Лекарственные растения — 2-е изд. — Мн.: Полымя, 1990.