Астравыя
| Астравыя | ||||||||||||||
 |
||||||||||||||
| Навуковая класіфікацыя | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Царства: | ||||||||||||||
| Аддзел: | ||||||||||||||
| Клас: | ||||||||||||||
| Парадак: | ||||||||||||||
| Сямейства: |
Астравыя |
|||||||||||||
| Навуковая назва | ||||||||||||||
|
Asteraceae |
||||||||||||||
|
||||||||||||||
Астравыя (Asteraceae, саст. Compositae) — сямейства двухдольных раслін парадка Астракветныя (Asterales).
З каля 1100 родамі і больш за 20 тысячамі асобных відаў лічыцца другім па колькасці прадстаўнікоў сямейства у адзеле кветкавых (Magnoliophyta). Сістэматычная назва паходзіць ад грэч. Aster, што значыць зорка, гэтае слова выкарыстоўваецца для апісання формы кветак. У сямействе ў асноўным травы, але рэдка сустракаюцца хмызнякі і дрэвы.
Прадстаўнікі сямейства шырока распаўсюджаны па ўсяму свету, але большасць з іх сустракаюцца ў асноўным у паўпустынных абласцях трапічнай і субтрапічнай зон[1].
Змест |
[правіць] Прамысловае значэнне
[правіць] Як прадукт харчавання
Многія віды астравых належаць да важных культурных раслін. Сярод іх першае месца займае сланечнік (Helianthus), родам з Мексікі, які адрозніваецца самымі буйнымі галоўкамі з усяго сямейства (часам да 30 см у дыяметры). Таксама культывуюць тапінамбур (Helianthus tuberosus) (земляная груша), цыкорыю (Cichorium), артышок (Cynara), латук (Lactuca sativa), стэвію (Stevia) і іншыя.
Віды кок-сагыз (Taraxacum kok-saghyz) і Scorzonera tau-saghyz з'яўляюцца перспектыўнымі каўчуканосамі[2].
[правіць] Як кветкі
На клумбах вырошчваюць вяргіні (Dahlia), астры (Aster), стакроткі (Bellis), Zinnia, Coreopsis, аксаміткі (Tagetes), наготкі (Calendula) і іншыя.
[правіць] Як лекавыя сродкі
Важнымі лекавымі травамі з'яўляюцца некаторыя віды рамонкаў (Matricaria), крываўнік звычайны (Achillea millefolium), адуванчыкі (Taraxacum)[3],наготкі (Calendula), палын (Artemisia absinthium), белакапытнік гібрыдны (Petasites hybridus), цыкорыя звычайная (Cichorium intybus), купальнік (Arnica), Artemisia dracunculus, піжма звычайная (Tanacetum vulgare) і іншыя.
[правіць] Фарбы
Сокі Serratula tinctoria раней шырока выкарыстоўваліся для вытворчасці жоўтай і зялёнай фарбаў[4].
[правіць] Сорныя травы
Сорнымі травамі з'яўляюцца лопух (Arctium), бадзяк (Cirsium), дзьмухавец (Taraxacum officinale), купалка (Erigeron), Galinsoga parviflora, Erigeron.
[правіць] Гл. таксама
- Рамоначнік шчытковы
- Phlox drummondii
- Купальнік горны
- Мардоўнік круглагаловы
- Крываўнік храсткаваты
- Белакапытнік
- Дзівасіл
- Даронікум
- Дурнічнік
[правіць] Літаратура
- Божилова, Елисавета, Й. Колева, С. Тонков. Систематика на висшите растения. Ун. изд. «Св. Климент Охридски», Пенсофт, София, 1999, ISBN 984-07-1353-6, ISBN 954-642-065-4, стр. 183—185
Зноскі
- ↑ Божилова, Коева, Тонков (1999), стр. 183
- ↑ Божилова, Коева, Тонков (1999), стр. 185
- ↑ Назва згодна з Лекарственные растения и и их применение. Изд. 5-5, перераб. и доп. «Наука и техника». Мн., 1974. 592 с. с ил. (АН БССР. Ин-т эксперим. ботаники им. В. Ф. Купревича)
- ↑ БСЭ. Серпуха (руск.)
