Астравыя

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці
Астравыя
Centaurea phrygia by Igors Jefimovs.jpg
Centaurea phrygia
Навуковая класіфікацыя
Міжнародная навуковая назва

Asteraceae Martynov

Сінонімы
Compositae Giseke
Даччыныя таксоны
гл. тэкст
Wikispecies-logo.svg
Сістэматыка
на Віківідах
Commons-logo.svg
Выявы
на Вікісховішчы
ITIS   35420
NCBI   4210
GRIN   f:110

Астравыя (Asteraceae, саст. Compositae) — сямейства двухдольных раслін парадка Астракветныя (Asterales).

З каля 1100 родамі і больш за 20 тысячамі асобных відаў лічыцца другім па колькасці прадстаўнікоў сямейства у адзеле кветкавых (Magnoliophyta). Сістэматычная назва паходзіць ад грэч.: Aster, што значыць зорка, гэтае слова выкарыстоўваецца для апісання формы кветак. У сямействе ў асноўным травы, але рэдка сустракаюцца хмызнякі і дрэвы.

Прадстаўнікі сямейства шырока распаўсюджаны па ўсяму свету, але большасць з іх сустракаюцца ў асноўным у паўпустынных абласцях трапічнай і субтрапічнай зон[3].

Прамысловае значэнне[правіць | правіць зыходнік]

Як прадукт харчавання[правіць | правіць зыходнік]

Многія віды астравых належаць да важных культурных раслін. Сярод іх першае месца займае сланечнік (Helianthus), родам з Мексікі, які адрозніваецца самымі буйнымі галоўкамі з усяго сямейства (часам да 30 см у дыяметры). Таксама культывуюць тапінамбур (Helianthus tuberosus) (земляная груша), цыкорыю (Cichorium), артышок (Cynara), латук (Lactuca sativa), стэвію (Stevia) і іншыя.

Віды кок-сагыз (Taraxacum kok-saghyz) і Scorzonera tau-saghyz з'яўляюцца перспектыўнымі каўчуканосамі[4].

Як кветкі[правіць | правіць зыходнік]

На клумбах вырошчваюць вяргіні (Dahlia), астры (Aster), стакроткі (Bellis), Zinnia, Coreopsis, аксаміткі (Tagetes), наготкі (Calendula) і іншыя.

RIMG0152 uf.JPG

Як лекавыя сродкі[правіць | правіць зыходнік]

Важнымі лекавымі травамі з'яўляюцца некаторыя віды рамонкаў (Matricaria), крываўнік звычайны (Achillea millefolium), адуванчыкі (Taraxacum)[5],наготкі (Calendula), палын (Artemisia absinthium), белакапытнік гібрыдны (Petasites hybridus), цыкорыя звычайная (Cichorium intybus), купальнік (Arnica), эстрагон (Artemisia dracunculus), піжма звычайная (Tanacetum vulgare) і іншыя.

Фарбы[правіць | правіць зыходнік]

Сокі Serratula tinctoria раней шырока выкарыстоўваліся для вытворчасці жоўтай і зялёнай фарбаў[6].

Сорныя травы[правіць | правіць зыходнік]

Сорнымі травамі з'яўляюцца лопух (Arctium), бадзяк (Cirsium), дзьмухавец (Taraxacum officinale), купалка (Erigeron), Galinsoga parviflora, купалка (Erigeron).

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Божилова, Елисавета, Й. Колева, С. Тонков. Систематика на висшите растения. Ун. изд. «Св. Климент Охридски», Пенсофт, София, 1999, ISBN 984-07-1353-6, ISBN 954-642-065-4, стр. 183—185

Зноскі

  1. Выкарыстоўваецца таксама назва Пакрытанасенныя.
  2. Пра ўмоўнасць аднясення апісанай у гэтым артыкуле групы раслін да класа двухдольных гл. раздзел «Сістэмы APG» артыкула «Двухдольныя».
  3. Божилова, Коева, Тонков (1999), стр. 183
  4. Божилова, Коева, Тонков (1999), стр. 185
  5. Назва згодна з Лекарственные растения и и их применение. Изд. 5-5, перераб. и доп. «Наука и техника». Мн., 1974. 592 с. с ил. (АН БССР. Ин-т эксперим. ботаники им. В. Ф. Купревича)
  6. БСЭ. Серпуха (руск.)