Херсанес Таўрычаскі

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці

Каардынаты: 44°36′42″ пн. ш. 33°29′36″ у. д. / 44.611667° пн. ш. 33.493333° у. д. (G) (O) (Я)

Руіны Херсанеса

Херсанес Таўрычаскі (у сярэднія вякі Xерсон, Корсунь) — старажытны горад у Крыме (цяпер у межах г. Севастопаль).

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Заснаваны ў 422—421 да н.э. грэкамі-перасяленцамі з Гераклеі Пантыйскай. У V—I ст. да н.э. поліс, у I—IV ст. н.э. — арыстакратычная рэспубліка. Насельніцгва горада займалася рыбалоўствам, вінаградарствам, рамяством і гандлем (пераважна хлебам). У IV—III ст. да н.э. пад яго кантролем знаходзіліся гарады Керкінітыда, Калос-Лімен і шэраг умацаванняў. У гэты час горад займаў плошчу каля 27 га, меў акропаль, агору, каля 20 тыс. жыхароў. У канцы II ст. да н.э., каб адбіцца ад скіфаў, горад прызнаў панаванне Пантыйскага царства, 3 63 да н.э. залежаў ад Рыма, з канца IV ст. н.э. — ад Візантыі. Найбольшага росквіту дасягнуў у V — пач. VII ст., калі адноўлены ўмацаванні, пабудаваны буйныя базілікі. У V—XI ст. Херсанес Таўрычаскі — самы вялікі горад Паўночнага Прычарнамор'я, цэнтр распаўсюджвання хрысціянства. У пач. VIII ст. падпарадкаваны хазарамі. У 989 быў захоплены войскамі кіеўскага князя Уладзіміра Святаславіча. Апошні перыяд росквіту — 2-я пал. IX — XII ст.: пашыраны порт, будаваліся новыя храмы, выпускаліся ўласныя грошы. У сярэдзіне XII ст. трапіў пад уладу полаўцаў, з пач. XIII ст. — Трапезундскай імперыі. У 1299 разбураны ханам Нагаем, у канцы XIV ст. — Едыгеем.

Помнікі[правіць | правіць зыходнік]

Археалагічныя раскопкамі (пачаты ў 1827, сістэматычныя з 1876) выяўлены муры, вежы, кварталы з дамамі і майстэрнямі, антычны тэатр, больш за 50 хрысціянскіх храмаў (IV—XV ст.), некропаль і інш.; эпіграфічныя помнікі — прысяга херсанесцаў (пач. III ст. да н.э.), дэкрэты ў гонар Дыяфанта (канец II ст. да н.э.), фрагменты жывапісу, мазаікі і інш.

Херсанеская галерэя[правіць | правіць зыходнік]

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Зельскі А. Херсанес Таўрычаскі // БЭ ў 18 т. Т. 17. Мн., 2003.
  • Якобсон А.Л. Раннесредневековый Херсонес. М.; Л., 1959;
  • Белов Г.Д. Херсонес-Корсунь. Л., 1969;
  • Кадеев В.И. Херсонес Таврический: Быт и культура (I— III вв. н.э.). Харьков, 1996;
  • Соломоник Э.И. Латинские надписи Херсонеса Таврического. М., 1983;
  • Сапрыкин С.Ю. Гераклея Понтийская и Херсонес Таврический М., 1986;
  • Зубарь В.М., Павленко Ю.В. Херсонес Таврический и распространение христианства на Руси. Киев, 1988;
  • Пальцева Л.А. Херсонес Таврический в V—I вв. до н.э. Л., 1988;
  • Византийская Таврика. Киев, 1991;
  • Соколов Г.И. Ольвия и Херсонес. М., 1999.

У Сеціве[правіць | правіць зыходнік]

Commons