Эліптычная галактыка
Эліптычная галактыка (пазначаецца Е) — клас галактык з выразна выяўленай сферычнай (эліпсоіднай) структурай і яркасцю, якая змяншаецца да краёў. Яны пабудаваны з зорак чырвоных і жоўтых гігантаў, чырвоных і жоўтых карлікаў і некаторай колькасці белых зорак не вельмі высокай свяцільнасці. Адсутнічаюць бела-блакітныя гіганты і звышгіганты. Няма пылавой матэрыі, якая ў тых галактыках, у якіх яна маецца, бачная як цёмныя палосы на бесперапынным фоне зорак галактыкі. Таму знешне эліптычныя галактыкі адрозніваюцца адна ад адной галоўным чынам адной рысай — вялікім ці меншым сціскам. Хабл прапанаваў паказчыкам сціску лічыць велічыню, якую можна вылічыць, ведаючы вялікую і малую вось яе эліпса. Калі галактыка мае форму шара, то яе велічыня сціску роўная нулю, бо вялікая і малая восі эліпса роўныя. Калі вялікая вось істотна больш малой, то іншы клас, максімальны клас у гэтай сістэме — 10. Запісваюцца гэтыя даныя так: E0, Е7, дзе E — гэта клас(эліптычная), лічба — падклас. Акрамя таго, эліптычныя галактыкі могуць вельмі адрознівацца адзна ад аднай па памеры. Утварэнне новых зорак у эліптычных галактыках практычна не ідзе.
Лінзападобныя галактыкі – гэта прамежны тып паміж спіральнымі і эліптычнымі. У іх ёсць гало і дыск, але няма спіральных рукавоў. Такія галактыкі пазначаюцца S0.
Эліптычных галактык, па агульных ацэнках, у некалькі разоў менш, чым спіральных (больш дакладныя даныя вельмі вагаюцца ў розных крыніцах).
Найбліжэйшая да нас эліптычная галактыка — карлікавая галактыка ў сузор'і Скульптара (ESO 351-30, падклас — dE0 ці dSph, радыус — 1505 светлавых гадоў)
| Гэта пачатак артыкула па астраноміі. Вы можаце дапамагчы праекту, выправіўшы і дапоўніўшы яго. |
| Галактыкі | ||
|---|---|---|
| Віды галактык |
Эліптычная (E) · Спіральная (S) · Спіральная з перамычкай (SB) · Лінзападобная (S0) · Няправільная (Irr) · Карлікавая (d) · Карлікавая няправільная (dI) · Ультракампактная карлікавая (?) · Колцападобная (?) |
|
| Структура |
Звышмасіўная чорная дзірка · Балдж · Перамычка · Дыск · Ядро · Спіральная галіна · Гало · Палярнае кольца(англ.) бел. · Протагалактыка |
|
| Актыўныя ядры | ||
| Узаемадзеянне | ||
| З'явы і працэсы | ||
| спіс галактык | ||