Абай Кунанбаеў

Абай Кунанбаеў
каз.: Абай Құнанбайұлы
Асабістыя звесткі
Імя пры нараджэнні	каз.: Ибраһим Құнанбайұлы
Дата нараджэння	29 ліпеня (10 жніўня) 1845 ці 10 жніўня 1845(1845-08-10)
Месца нараджэння	Жыдэбай[d], Бійскі павет[d], Томская губерня, Заходне-Сібірскае генерал-губернатарства[d], Расійская імперыя
Дата смерці	23 чэрвеня (6 ліпеня) 1904 (58 гадоў) ці 6 ліпеня 1904(1904-07-06) (58 гадоў)
Месца смерці	Жыдэбай[d], Бійскі павет[d], Томская губерня, Расійская імперыя
Пахаванне	Mausoleum of Abai Qunanbaiuly[d]
Грамадзянства	Расійская імперыя
Бацька	Kunanbai Uskenbayuly[d]
Маці	Ulzhan[d]
Жонка	Dildä Alşynbaiqyzy[d]
Дзеці	Turagul Abayuly[d], Akylbai Abayuly Kunanbaev[d], Raikhan Abayovna[d], Kulbadan Abayovna[d], Abdirakhman Uskenbaev[d] і Magauiya Abayuly Kunanbaev[d]
Прафесійная дзейнасць
Род дзейнасці	мовазнавец, паэт, перакладчык, кампазітар, грамадскі дзеяч, пісьменнік, філосаф
Мова твораў	казахская мова
Медыяфайлы на Вікісховішчы

Абай (Ібрагім) Кунанбаеў (29 ліпеня (10 жніўня) 1845, Сяміпалацінская вобласць, цяпер Усходне-Казахстанская вобласць — 23 чэрвеня (6 ліпеня) 1904) — казахскі паэт, філосаф, кампазітар, асветнік, мысляр, грамадскі дзеяч, заснавальнік казахскай пісьмовай літаратуры і яе першы класік.

Біяграфія

Вывучаў арабскую, персідскую і іншыя мовы. Светапогляд Кунанбаева фарміраваўся пад уплывам гуманістычных ідэй паэтаў і вучоных Усходу, рускай класічнай літаратуры і старажытнагрэчаскіх філосафаў.

Творчасць

У лірычных і сатырычных вершах выступаў супраць сацыяльнага зла, невуцтва, старых звычаяў. У паэмах «Масгуд» (1887), «Іскандэр», «Сказанне пра Азіма» выкарыстаў усходнія сюжэты. У кнізе прозы «Павучанні» выклаў этычныя і філасофскія погляды. Увёў новыя формы верша (шасці- і васьмірадкоўе).

Беларускія пераклады

На беларускую мову яго вершы пераклалі Казімір Камейша, Мікола Мятліцкі.

• Выбранае: [паэзія: пераклад з казахскай мовы: да 125-годдзя з дня нараджэння] / Абай Кунанбаеў. - Мінск : Беларусь, 1970. - 111, [1] с.
• Стэпавы прастор: выбраныя вершы / Абай. - Мінск : Літаратура і Мастацтва, 2011. - 157, [1] с.

Памяць

• Жыццю Кунанбаева прысвечаны раман-эпапея М. Аўэзава «Шлях Абая» (каз.: Абай жолы).

Літаратура

• Абай Кунанбаеў // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 1: А — Аршын / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1996. — Т. 1. — С. 11. — 552 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0036-6 (т. 1).