Апуоле

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Вёска
Апуоле
літ.: Apuolē
Apuole10-2009-08-22.jpg
Сярэдневяковы фестываль у Апуоле
Краіна
Павет
Раён
Сянюнія
Каардынаты
Вышыня цэнтра
42 м
Насельніцтва
Часавы пояс
Апуоле на карце Літвы
Апуоле (Літва)
Апуоле

Апуоле — гістарычная вёска ў Скуодаскім раёне(руск.) бел. Клайпедскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Александрыйскай сянюніі(руск.) бел.. Размешчана прыкладна за 8 км на ўсход ад Скуодаса ў міжрэччы Шаты і Луобы. Насельніцтва складае 132 чалавекі па дадзеных перапісу 2001 года[1] і 119 чалавек па дадзеных перапісу 2011 года[2]. Перажыўшае напад вікінгаў у 854 годзе, Апуоле з’яўляецца найстарэйшым літоўскім паселішчам, якое згадваецца ў пісьмовых крыніцах. Пачынаючы з 2004 года гістарычная бітва адзначаецца на штогадовым сярэднявечным фестывалем «Апуоле 854»[3].

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Курган Апуоле

Апуоле з’яўлялася важным гарадзішчам куршаў, аднаго з балцкіх плямёнаў. На месцы старажытнай крэпасці ў цяперашні час знаходзіцца курган. Археолагі датуюць драўляную крэпасць да I стагоддзем нашай эры[4]. Паводле археалагічных даследаванняў, побач з крэпасцю існавала буйное паселішча. Гэта сведчыць аб ранняй стадыі развіцця горада[5].

Рымберт у сваім «Жыціі святога Ансгара» аписвае раннія канфлікты паміж куршами і вікінгамі[6]. У 854 годзе куршы ўзбунтаваліся і адмовіліся плаціць даніну Швецыі. Мяцежная крэпасць спачатку была атакаваная датчанамі, якія хацелі прымусіць горад плаціць даніну Даніі. Мясцовыя жыхары атрымалі перамогу і захапілі мноства трафеяў[6]. Пасля вывучэння паразы датчан, шведскі кароль Улаф I арганізаваў вялікі паход на куршскія землі. Перад атакай Апуоле шведы захапілі і спалілі Гробіню. Паводле Рымберта, 15 тысяч жыхароў Апуоле абараняліся на працягу васьмі дзён, але затым вырашылі здацца: куршы заплацілі выкуп срэбрам за кожнага чалавека ў крэпасці, заявілі аб сваёй лаяльнасці ў адносінах да Швецыі, і аддалі 30 заложнікаў, каб гарантаваць, будучыя выплаты[6].

Апуоле згадваецца зноў толькі ў 1253 годзе ў дамове паміж Рыжскім епіскапам(руск.) бел. і Лівонскім Ордэнам. Месца было апісана як неапрацоўваемыя землі[4]. Крэпасць была, верагодна, разбураная, а жыхары перабраліся ў больш бяспечныя месцы. Паселішча згадваецца зноў у XVII стагоддзі. З канца XVIII стагоддзя курган стаў прыцягваць увагу гісторыкаў і археолагаў. Першыя раскопкі былі праведзены Эдуардсом Волтэрсам і Біргерам Нерманом у 1928—1932 гадах[4].

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

  1. (in lt)Klaipėdos apskrities kaimo gyvenamosios vietovės ir jų gyventojai. Vilnius: Department of Statistics to the Government of the Republic of Lithuania. 2003. p. 48. ISBN 9986-589-88-6. http://www.stat.gov.lt/uploads/docs/Klaipedos_apskritis.pdf. 
  2. Gyventojai gyvenamosiose vietovėse (Excel). Department of Statistics to the Government of the Republic of Lithuania (25 студзеня 2013). Праверана 29 кастрычніка 2014.
  3. В Литве состоится фестиваль – битва викингов и куршей «Апуоле 854». «Комсомольская правда» (21 верасня 2009). Праверана 24 сакавіка 2017.
  4. 4,0 4,1 4,2 Simas Sužiedėlis, ed (1970–1978). "Apuolė". Encyclopedia Lituanica. I. Boston, Massachusetts: Juozas Kapočius. pp. 112–113. Шаблон:LCC. 
  5. Zabiela, Gintautas (1995) (in lt). Lietuvos medinės pilys. Vilnius: Diemedis. p. 63. ISBN 9986-23-018-7. 
  6. 6,0 6,1 6,2 Butrimas, Adomas; Jovaiša, Eugenijus; Malonaitis, Arvydas (2002). "Seniausios rašytinės žinios apie Rytų Pabaltijį" (in lt). Gimtoji istorija. Nuo 7 iki 12 klasės. Vilnius: Elektroninės leidybos namai. ISBN 9986-9216-9-4. http://mkp.emokykla.lt/gimtoji/?id=732. 
Wiki letter w.svg На гэты артыкул не спасылаюцца іншыя артыкулы Вікіпедыі,
калі ласка, карыстайцеся падказкай і пастаўце спасылкі ў адпаведнасці з прынятымі рэкамендацыямі.