Берасцянка

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Берасцянка
Fringilla coelebs chaffinch male edit2.jpg
Самец
Навуковая класіфікацыя
Міжнародная навуковая назва

Fringilla coelebs (Linnaeus, 1758)

Арэал
выява

  Лета

  Круглы год

  Зіма

  Інтрадукцыя

  canariensis

  spodiogenys[1]

Ахоўны статус
Wikispecies-logo.svg
Сістэматыка
на Віківідах
Commons-logo.svg
Выявы
на Вікісховішчы
ITIS  179168
NCBI  37598
EOL  919235
FW  368987

Берасцянка, таксама Зябок (Fringilla coelebs) — пеўчая птушка сямейства ўюрковых.

Апісанне[правіць | правіць зыходнік]

Памерам з вераб'я. Даўжыня цела 14-16 см, размах крылаў 24,5-28,5 см. Выразны палавы дымарфізм. Афарбоўка апярэння ў самца яркая (асабліва ўвесну): галава сінявата-шэрая, спіна карычняватая з зялёным адценнем, валлё і грудзі буравата-чырвоныя, на крылах вялікія белыя плямы; афарбоўка самкі больш цьмяная.

Пашырэнне[правіць | правіць зыходнік]

Распаўсюджаны ў Еўропе, Заходняй Азіі і Паўночнай Афрыцы; рассяляецца на Усходзе. Адна з самых шматлікіх птушак Беларусі. Iнтрадуцыраваны ў Новай Зеландыi i паблiзу г. Капстад (Паўўднёва-Афпыканская Рэспубліка).

Жыве пераважна ў лясах і парках, часта каля жытла чалавека. Насяляе ўсе тыпы дрэвастояў, бары, мяшаныя i лiсцевыя лясы (пераважна больш рэдкiя i часцей за ўсё на iх ускрайках), у тым лікулесапалосы, прыгарадныя лесапаркi, паркi i сады. У Татрах даходзiць да пояса горнай сасны (1600 м), на Каўказе — да 2200-2500 м.

Паўднёвыя i заходнія папуляцыi аселыя, паўночныя — пералётныя. Месца зiмовак: часткова ў межах гнездавога арэала, а таксама ў Вялiкабрытанiі, Паўднёвай Еўропе, Паўночнай Афрыцы, на Блізкім Усходзе, у Iраку, на паўднёвм ўзбярэжжы Каспiйскага мора, у Закаўказзі, паўднёвым Казахстане, Сярэдняй Азiі.

Асаблівасці біялогіі[правіць | правіць зыходнік]

Гнёзды будуе на дрэвах, маскіруючы іх мохам і лішайнікамі. Часам гняздуе два разы на лета. У кладцы 3-6 блакітнаватыя з крапінкамі яек. Сілкуецца насеннем і зялёнымі часткамі раслін, летам таксама насякомымі і іншымі беспазваночнымі, якімі выкормлівае і птушанят.

Яйкі

Берасцянкі прылятаюць ў першых чыслах красавіка. Гнездаванне і кладку пачынаюць у пачатку траўня. Вылет маладых птушак — у чэрвені. Берасцянкі могуць рабіць дзве кладкі за сезон. Другі вывадак — з чэрвеня па жнівень. Адлёт — з верасня да сярэдзіны кастрычніка. Частка птушак зімуе ў Цэнтральнай Еўропе, астатнія ляцяць у Міжземнамор'е. Узімку можа назірацца на Каўказе, у перадгорных лясах.

Падвiды[правіць | правіць зыходнік]

  • F. c. coelebs — ад Заходняй Еўропы (акрамя Iрландыi i Вялiкабрытанii на ўсход да нiжняй Ангары);
  • F. c. solomkoiБалканы, Крым, Каўказ;
  • F. c. schiebeliКрыт;
  • F. c. gengleri — Ірландыя і Брытанскія астравы;
  • F. c. sardaСардзінія;
  • F. c. alexandrovi — паўночны Iран, паўднёвы Каўказ;
  • F. c. transcaspicaМалая Азія;
  • F. c. africana — Марока i паўднёва-заходні Тунiс;
  • F. c. spodiogenys — усходні i цэнтральны Тунiс;
  • F. c. canarensis (сiн. F. c. tintillon) — Канарскiя а-вы (Гамера, Гранд-Канарыя, Тэнерыфа);
  • F. c. palmae - Канарскiя а-вы (Ла Пальма);
  • F. c. ombriosa — Канарскiя а-вы (Хiяра);
  • F. c. maderensisМадэйра;
  • F. c. morelettiАзорскія астравы.

Зноскі

  1. Distribution map compiled from Snow & Perrins Birds of the Western Palearctic, Harrison An Atlas of the Birds of the Western Palaearctic, and Clement et al. Finches & Sparrows

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Птушкі Еўропы: Палявы вызначальнік. — Варшава: Навуковае выдавецтва ПНВ, 2000. — 540 с.: іл. ISBN 83-01-13187-X