Брысеіда

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Брысеіда і Фенікс, настаўнік Ахіла

Брысеі́да (стар.-грэч.: Βρισηΐς) — персанаж старажытнагрэчаскай міфалогіі, адна з цэнтральных постацей сюжэту паэмы Гамера «Іліяда». Брысеіда — «імя па бацьку», мянушка па бацьку Брысу з Місіі[1], яе ўласнае імя — Гіпадамія.

Падчас Траянскай вайны Брысеіда захоплена грэкамі і як доля ў ваеннай здабычы аддадзена Ахілу, які робіць яе сваёй наложніцай[2]. Яе муж Мінес і тры брата былі забіты пры ўзяцці Лірнеса[3].

Нягледзячы на тое, што грэкі знішчылі ўсю сям'ю Брысеіды, яна малюецца як кахаючая Ахіла рабыня. Пазней Брысеіду ў Ахіла адымае правадыр грэчаскага войска Агамемнан. Гэта выклікае абурэнне Ахіла, і ён адмаўляецца ад удзелу ў вайне. Грэкі церпяць паражэнне, у тым ліку гіне сябар Ахіла Патрокл. Агамемнан вымушаны вярнуць Брысеіду Ахілу, пасля чаго той ізноў бярэ ўдзел у баявых дзеяннях.

Яна аплаквала Ахіла пасля яго смерці[4].

У літаратуры і мастацтве[правіць | правіць зыходнік]

Намалявана на карціне Палігнота ў Дэльфах[5]. Гераіня трагедыі Акцыя «Брысеіда»[6]. Ліст Брысеіды Ахілу склаў Авідзій (Гераіды III). У Сярэднявеччы яе імя пісалі як Прэсіда[7].

Брысеіда з'яўляецца ў «Рамане пра Трою» Бенуа дэ Сент-Мора. Пачынаючы з «Філастрата» Бакача яе імя ў літаратурнай традыцыі змяняецца на Крэсіда; менавіта пад такім імем яна фігуруе ў паэме Чосера «Траіл і Крэсіда» і ў аднайменнай драме Шэкспіра.

У астраноміі[правіць | правіць зыходнік]

У гонар Брысеіды названы астэроід (655) Брысеіда(англ.) бел., адкрыты ў 1907 годзе.

Зноскі

  1. Гамер. Іліяда I 392; Гігін. Міфы 106
  2. Псеўда-Апаладор. Міфалагічная бібліятэка Э IV 1; IV 3; IV 7
  3. Гамер. Іліяда XIX 293—296; Авідзій. Героиды III 47-50
  4. Праперцый. Элегіі II 9, 9-14
  5. Паўсаній. Апісанне Элады X 25, 3
  6. Персій. Сатыры I 76
  7. Першы Ватыканскі міфаграф III 6, 2