Вінета (арганізацыя)

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search

Вінета (ням. Dienststelle «VINETA» – Propagandadienst Ostraum e.V.) – нямецкая прапагандысцкая арганізацыя часаў Другой сусветнай вайны.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Арганізацыя была створана па пачатку 1941 г. як штаб-кватэра для перакладчыкаў і спецыялістаў, якія займаюцца ўсходнімі мовамі. Да пачатка вайны з СССР 22 чэрвеня 1941 г. працавала таемна. Падпарадкоўвалася міністэрству прапаганды. На чале арганізацыі стаяў брыгадэфюрар CC доктар Зігфрід Таўберт, які адначасова быў камендантам школы СС у замку ў Вэвэльсбургу.

Прынамсі з чэрвеня 1941 г. існаваў беларускі аддзел арганізацыі на чале з Юліянай Вітан-Дубейкаўскай. Па меры развіцця поспехаў нямецкіх войскаў на ўсходнім фронце арганізацыя павялічвалася. Так, сярод іншых, былі створаныя штабы для народаў Каўказу, казацтва, народаў Туркестану, калмыкаў. Кожны штаб быў падзелены на 3 групы: перакладчыкаў, рэдактараў і офіс машыністак. Былі арганізаваныя таксама і палявыя структуры на акупаваных савецкіх тэрыторыях.

Да задач арганізацыі належала стварэнне прапагандысцкіх матэрыялаў у форме публікацый, брашур, лістоў, улётак, плакатаў і г.д., якія раздаваліся працаўнікам, вывезеным на прымусовыя працы ў Германію з СССР, жаўнерам калабарцыянісцкіх фармаванняў, а таксама раскідваліся за лініяй фронту на савецкім баку. У супрацоўніцтве з Цэнтральным Фільмавым Таварыствам «Ost» вырабляліся прапагандысцкія фільмы і хронікі. Веліся радыёперадачы. Праводзіліся культурна-прапагандысцкія мерапрыемствы для остарбайтараў і жаўнераў калабарцыянісціх аддзелаў – выступы народных гуртоў, тэатральных груп, музычных канцэртаў і г.т.

На пачатку 1944 г. арганізацыя налічвала каля 4 тысяч працаўнікоў, у тым ліку ў берлінскай штаб-кватэры працавала больш за 930 працаўнікоў. Немцы ў арганізацыі займалі толькі кіруючыя пасады, у той час як астатнія займаліся рускімі, беларусамі, украінцамі і прадстаўнікамі іншых народаў СССР.

Арганізацыя дзейнічала да канца красавіка 1945 г.

Беларускі аддзел арганізацыі[правіць | правіць зыходнік]

З 18 чэрвеня 1941 г. кіраўніком беларускага аддзелу была Юліяна Вітан-Дубейкаўская. Юліяна Вітан-Дубейкаўская напісала ўспаміны на гэтую тэму ў 1966 г. у Германіі, але выдадзеныя яны былі толькі ў 1994 г. у Вільні. Ва ўспамінах пра сваю працу яна піша наступнае:

«Перакладчыца ў беларускім аддзеле, асобай інстытуцыі міністэрства для патрэбаў вайны. Добра, што ў гэтай Dienststelle я апынулася сярод беларусаў, якія туды былі прысланыя на працу, тут мы маглі памагаць сабе ўзаемна».

У 1944 г. Вячаслаў Селях сумесна з Міколай Равенскім стварыў канцэртна-эстрадную групу пры арганізацыі.

Вядомыя беларусы арганізацыі[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Peter Longerich, Propagandisten im Krieg, Oldenburg 1987
  • Aleksandr W. Okorokow, Особый фронт. Немецкая пропаганда на Восточном фронте в годы Второй мировой войны, 2007