Мікола Байкоў

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Мікола Байкоў
Мікалай Якаўлевіч Байкоў
Мікола Байкоў.jpg
Дата нараджэння 10 лютага 1889(1889-02-10)
Месца нараджэння
Дата смерці не раней за 1945
Грамадзянства
Род дзейнасці літаратуразнавец, мовазнавец, педагог, лексікограф
Навуковая сфера літаратуразнаўства, мовазнаўства, педагогіка
Навуковая ступень дацэнт філалогіі
Commons-logo.svg Мікола Байкоў на Вікісховішчы

Мікола Байкоў (псеўд. Крывіч Мікола) (22 (10) лютага 1889, Бежацк, Цвярская губерня — 23 чэрвеня 1941, Мінск[1] — беларускі літаратуразнавец, мовазнавец, педагог. Дацэнт філалогіі[2].

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Скончыў Бежацкае духоўнае вучылішча (1903), Маскоўскую духоўную акадэмію (1913). Савет Акадэміі прысудзіў яму вучоную ступень кандыдата багаслоўя з прылічэннем да першага разраду (1913). Выкладаў філасофскія і педагагічныя дысцыпліны ў Мінскай духоўнай семінарыі, у гімназіі ды прыватных навучальных установах. З 1918 чытаў лекцыі ў Мінскім настаўніцкім інстытуце і на Мінскіх беларускіх настаўніцкіх курсах. З 1921 выкладнік МБПТ, вучоны сакратар Навукова-тэрміналагічнай камісіі Наркамасветы БССР, у 1922—1928 Слоўнікавай камісіі Інбелкульту, потым Інстытуту мовазнаўства АН БССР.

Рэдактар часопісаў «Школа и культура Советской Белоруссии» (1919, 1921), з 1924 супрацоўнік часопісу «Асвета»[3].

Арыштаваны ДПУ БССР 19 ліпеня 1930 па абвінавачанні ў прыналежнасці да «Саюзу вызвалення Беларусі». Вызвалены 2 верасня 1930. На акадэмічную працу вярнуцца яму не дазволілі.

Па іншых звестках, падчас нямецкай акупацыі працаваў у Інспектараце беларускіх школ і ў Выдавецтве школьных падручнікаў і літаратуры для моладзі ў Мінску. Улетку 1944 выехаў у Германію, працаваў у рэдакцыі часопіса «Малады змагар». Працаваў у прапагандысцкім бюро «Вінэта». Па некаторых звестках, арыштаваны савецкай ваеннай контрвыведкай «Смерш» у Берліне і перавезены ў Мінск, утрымліваўся ў мінскай турме. Далейшы лёс невядомы[4]

Навуковая дзейнасць[правіць | правіць зыходнік]

Аўтар прац па літаратуразнаўстве, крытыцы і педагогіцы, укладальнік слоўнікаў: «Практычны расійска-беларускі слоўнік» (1924, разам з М. Гарэцкім), «Беларуска-рускі слоўнік» (1925), «Расійска-беларускі слоўнік» (1928, абодва разам са С. Некрашэвічам), «Практычны беларускі вайсковы слоўнік» (1927, разам з А. Бараноўскім).

Аўтар артыкулаў па педагогіцы, беларускай мове і літаратуры, у тым ліку «Паэма „Новая зямля“, як манументальны твор беларускай паэзіі» (1923), «Месца Я. Купалы ў беларускай літаратуры» (1928).

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. Байкоў Мікалай Якаўлевіч // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 2: Аршыца — Беларусцы / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 1996. С.225
  2. Ігар Кузняцоў. Носьбіты ідэі беларускай дзяржаўнасці — ахвяры таталітарнага рэжыму // Беларускі Гістарычны Зборнік — Białoruskie Zeszyty Historyczne nr 16
  3. 120 гадоў з дня нараджэння Міколы Байкова
  4. Юры Туронак. Беларуская кніга пад нямецкім кантролем (1939—1944). Менск, 2002

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]