Граб

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Граб
Carpinus betulus - Hunsrück 001.jpg
Граб звычайны.
Тыпавы від роду.
Агульны выгляд расліны
Навуковая класіфікацыя
Міжнародная навуковая назва

Carpinus Decne.

Сінонімы
Distegocarpus Siebold & Zucc.[3]
Тыпавы від
Wikispecies-logo.svg
Сістэматыка
на Віківідах
Commons-logo.svg
Выявы
на ВікіСховішчы
ITIS   19503
NCBI   78607
EOL   44522
GRIN   g:2112
IPNI   13480-1

Граб (Carpinus) — род кветкавых раслін сямейства бярозавых.

Налічваецца каля 50 відаў. Аднадомныя лістападныя дрэвы (вышыня да 30 м), рэдка кусты з густой яйцападобнай кронай і вертыкальна-рабрыстым ствалом. Кара гладкая, светлая, серабрыста-шэрая, потым цёмная, трэшчынаватая. Лісце двухрадна размешчанае, чаргаванае, простае, шчыльнае, цёмна-зялёнае. Кветкі дробныя, аднаполыя, аднадомныя, у павіслых зеленавата-чырвоных каташках. Цвітуць адначасова з распусканнем лісця. Плод — аднанасенны рабрысты арэшак. Ценевынослівыя, засухаўстойлівыя расліны. Устойлівыя да гарадскіх умоў, шкоднікаў і хвароб. Жывуць да 100—300 (часам да 400) гадоў. Добра пераносяць падстрыганне. Размнажаюцца насеннем і вегетатыўна (парасткамі).

Утвараюць грабавыя лясы. Пашыраны ва Усходняй Азіі, Еўропе (асабліва Цэнтральнай і Заходняй) і Паўночнай Амерыцы (1 від), пераважна ў горных і перадгорных раёнах. На Каўказе сустракаюцца лясы, створаныя грабам каўказскім, у Крыме — грабам усходнім, або грабіннікам, у Карэі, Японіі і Кітаі — грабам прыморскім, або сэрцалістым, у Паўночнай Амерыцы — каралінскім, у Еўропе, у т.л. ў Прыбалтыцы, на Беларусі і Украіне, — грабам звычайным, або еўрапейскім. Розныя віды граба ўтвараюць мяшаныя насаджэнні з дубам і букам.

Дэкаратыўныя, дубільныя, кармавыя, тэхнічныя і фарбавальныя расліны. Драўніна цяжкая, цвёрдая, выкарыстоўваецца ў машынабудаванні, сталярнай, такарнай справе, ідзе на выраб музычных інструментаў, мэблі, паркету. Выкарыстоўваюць для азелянення населеных месцаў. Ёсць дэкаратыўныя садовыя формы: пірамідальная, ніцая, калонападобная, лопасцялістая, пурпуровая і інш.

Зноскі

  1. Выкарыстоўваецца таксама назва Пакрытанасенныя.
  2. Пра ўмоўнасць аднясення апісанай у гэтым артыкуле групы раслін да класа двухдольных гл. артыкул «Двухдольныя».
  3. Па даных сайта GRIN (гл. картку расліны).
  4. Entry for Carpinus L. (англ.) . NCU-3e. Names in current use for extant plant genera. Electronic version 1.0 (Sept 24, 1997). Архівавана з першакрыніцы 16 лютага 2012. Праверана 3 снежня 2010.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Вынаеў Г. Граб // БЭ ў 18 т. Т. 5. Мн., 1997.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]