Дакудаў Первшы

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Вёска
Дакудаў Первшы
польск.: Dokudów Pierwszy
Герб
Герб
Kościół w Dokudowie.jpg
Былая ўніяцкая царква
Краіна
Ваяводства
Павет
Гміна
Каардынаты
Заснаваны
Першае згадванне
Вышыня цэнтра
139 м
Насельніцтва
281 чалавек (2011)
Часавы пояс
Паштовы індэкс
21-500
Аўтамабільны код
LBI
Дакудаў Первшы на карце Польшчы ±
Дакудаў Первшы (Польшча)
Дакудаў Первшы
Дакудаў Первшы (Люблінскае ваяводства)
Дакудаў Первшы

Даку́даў Пе́рвшы[1] (польск.: Dokudów Pierwszy) — вёска ў Польшчы, на рацэ Жарніцы, за 12 км на паўднёвы ўсход ад Бялы Падляскай і за 90 км на паўночны ўсход ад Любліна. Уваходзіць у склад Бяльскага павета Люблінскага ваяводства, частка вясковай гміны Бяла Падляска.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Пятніцкая царква, да 1915 г.

Вялікае Княства Літоўскае[правіць | правіць зыходнік]

Першы пісьмовы ўспамін пра Дакудаў (пад назвай Леўкава) датуецца 1504 годам, калі Леў Багавіцін надаў ёй магдэбургскае права. Паводле прывілея вялікага князя Аляксандра тут дазвалялася штогод праводзіць кірмаш і збудаваць замак у вёсцы старога гарадзішча. Пад 1529 годам мястэчка ўпамінаецца ўжо пад назвай Дакудаў.

Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай 1565—1566 гадоў Дакудаў увайшоў у Берасцейскі павет Берасцейскага ваяводства. У XVI стагоддзі ў мястэчку дзейнічаў праваслаўны манастыр[2], які прыняў Берасцейскую унію. У 1696 годзе ў Дакудаве з фундацыі Караля Станіслава Радзівіла была пабудавана новая драўляная царква. Да 1700 года мястэчка страціла магдэбургскае права[3].

Пад уладай Расійскай імперыі[правіць | правіць зыходнік]

У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай у 1795 годзе Дакудаў апынуўся ў складзе Расійскай імперыі, ва Уладаўскім павеце Сядлецкай губерні. Гэта адарвала мястэчка ад губерняў з пераважна беларускім насельніцтвам. На 1827 год у Дакудаве было 93 будынкі. У 1875 годзе расійскія ўлады гвалтоўна перавялі тутэйшую царкву пад юрысдыкцыю Маскоўскага патрыярхату.

У часы Першай сусветнай вайны ў 1915 годзе Дакудаў занялі нямецкія войскі, перад гэтым яго разам з царквой спалілі расійскія войскі.

Найноўшы час[правіць | правіць зыходнік]

Згодна з Рыжскім мірным дагаворам 1921 года Дакудаў апынуўся ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі. У 1928—1932 гадах тут была пабудавана новая ўніяцкая царква. З пачаткам Другой сусветнай вайны ў 1939 годзе Дакудаў занялі войскі Трэцяга Рэйха.

У 1944 годзе Дакудаў занялі савецкія войскі, пасля чаго яго зноў перадалі Польшчы. У 1947 годзе тутэйшая царква была перароблена пад касцёл[4].

Насельніцтва[правіць | правіць зыходнік]

  • XIX стагоддзе: 1827 год — 561 чал.[5]
  • XXI стагоддзе: 2011 год — 281 чал.

Славутасці[правіць | правіць зыходнік]

  • Капліца прыдарожная
  • Могілкі старыя праваслаўныя
  • Царква Святой Параскевы Пятніцы (1928—1932, цяпер касцёл Святой Пракседы)

Страчаная спадчына[правіць | правіць зыходнік]

  • Царква Святой Параскевы Пятніцы (1696)

Галерэя[правіць | правіць зыходнік]

Асобы[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі[правіць | правіць зыходнік]

  1. Напісанне ў адпаведнасці з ТКП 236-2010 (03150) «Спосабы і правілы перадачы геаграфічных назваў і тэрмінаў Рэспублікі Польшча на беларускую мову». Гл. польска-беларускую практычную транскрыпцыю.
  2. Pawluczuk U.A. Życie monastyczne w II Rzeczypospolitej. — Białystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, 2007. S. 25.
  3. Krzysztofik R. Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna. — Katowice, 2007. S. 28—29.
  4. Katalog zabytków sztuki w Polsce. Województwo lubelskie powiat Biała Podlaska / red. K. Kolendo-Korczakowa, A. Oleńska, M. Zgliński. — Warszawa: Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, 2006. S. 53-54.
  5. Słownik geograficzny... T. II. — Warszawa, 1881. S. 93.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]