Знак бяды

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Знак бяды
Выданне
Вокладка кнігі 1984 году выдання
Жанр аповесць
Аўтар Васіль Быкаў
Мова арыгінала беларуская
Дата напісання 1982
Дата першай публікацыі 1985

«Знак бяды» — аповесць беларускага пісьменніка Васіля Быкава, створаная ў 1982 годзе. Адзначана Ленінскай прэміяй у 1986 годзе. У тым жа годзе аповесць была экранізавана.

Мастацкія асаблівасці[правіць | правіць зыходнік]

Аповесць «Знак бяды», за якую аўтар быў узнагароджаны Ленінскай прэміяй, — значная веха не толькі ў творчасці Васіля Быкава, але і ў літаратурным працэсе савецкага перыяду ў цэлым. Вытрыманая ў межах стылю пісьменніка, аповесць вызначаецца абмежаваным прасторава-часавым разваротам, невялікай колькасцю герояў, характэрнай ваеннай тэматыкай і вострай праблематыкай. Вайна ў аповесці адлюстроўваецца праз паглыбленне ў псіхалогію герояў, якія знаходзяцца ў экстрэмальных ўмовах. У сваім творы В. Быкаў не абыходзіцца без паказу мінулага сваіх герояў, даючы нам зразумець, што іх паводзіны вынікаюць з усяго папярэдняга жыцця, таму што нічога выпадковага не бывае. Асаблівасць гэтай аповесці ў тым, што аўтар паказвае вайну не вачыма яе ўдзельнікаў-вайскоўцаў, а проста мірных жыхароў. «Знак бяды» лічаць самым антываенным з усіх твораў пісьменніка.

Але такая характарыстыка відавочна можа лічыцца няпоўнай і аднабаковай. Гэта перш за ўсё твор, які паказвае жах і злачынствы, якія нёс фашыстоўскі рэжым з тутэйшымі ягонымі падручнымі.

Сюжэт[правіць | правіць зыходнік]

Немаладыя ўжо людзі, Сцепаніда і яе муж Пятрок, жывуць на хутары, недалёка ад вёскі Выселкі, калі прыходзяць нямецкія акупанты. Па ўспамінах Сцепаніды можна зразумець, што спачатку яны служылі ў пана Еўхімоўскага, потым савецкая ўлада дала ім яго зямлю, і ён павесіўся. Першапачаткова да іх прыходзяць высялкоўскія паліцаі Гуж і Каландзёнак, а затым іх дом займаюць нямецкія жаўнеры, і тыя і іншыя паводзяць сябе як гаспадары. Пятрок імкнецца ім дагадзіць, а Сцепаніда, наадварот, не прыніжаецца перад паліцаямі і немцамі. Канфлікт паміж ёй і варожымі жаўнерамі ўспыхнуў, калі яна недадала ім малака і нямецкі афіцэр ударыў яе ланцужком. Калі акупанты запатрабавалі малако ў другі раз, Сцепаніда выдаіла яго ў траву. Скончылася гэта тым, што немцы застрэлілі карову. Затым Сцепаніда ноччу выкінула ў калодзеж іх вінтоўку, якую яны не знайшлі і неўзабаве пакінулі іх дом. Далей Пятрок пачынае гнаць самагон, якім спадзяецца задобрыць паліцаяў. З успамінаў можна зразумець, што паліцай Гуж — сын раскулачанага сярэдняка, Каландзёнак яшчэ да вайны пабудаваў кар’еру на даносах. Недасека пайшоў у паліцаі па прымусе. Да Петрака прыязджаюць паліцаі з Крынак, яны збіваюць яго жонку і здзекуюцца з яго самога, патрабуючы самагону, які Пятрок яшчэ не паспеў зрабіць. Пасля гэтага ён уступае ў канфлікт з Гужам і Каландзёнкам, у выніку яго збіваюць і кідаюць у турму. Пасля гэтага Сцепаніда абменьвае ў селяніна Карнілы парася на бомбу, каб падарваць найбліжэйшы мост, але пра гэта даведваюцца паліцаі і прыходзяць арыштоўваць Сцепаніду, але яна зачыняецца ва ўласнай хаце і падпальвае яе.

Выданні[правіць | правіць зыходнік]

У 1987 годзе маскоўскім выдавецтвам «Советский писатель» у серыі «Бібліятэка савецкага рамана» твор быў выдадзены сумесна з іншымі творамі савецкіх аўтараў у анталогіі «За рысай міласэрнасці. Жыві і помні. Знак бяды».

У 2004 годзе маскоўскім выдавецтвам «Эксмо» ў серыі «Чырвоная кніга рускай прозы» ў зборніку «Сотнікаў» твор быў выдадзены сумесна з іншымі творамі аўтара «Круглянскі мост», «Яго батальён», «Сотнікаў», «Абеліск».


Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]