Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Кракаў)

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Царква
Царква Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі
Kościół archiprezbiterialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny (Kościół Mariacki)
Від з Рыначнай плошчы
Від з Рыначнай плошчы
50°03′42″ пн. ш. 19°56′21″ у. д.HGЯO
Краіна Польшча
Горад Кракаў
Канфесія каталіцызм
Архітэктурны стыль готыка

Царква Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Польшча)
Царква Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі
Царква Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі

Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі, у прастамоўі Марыяцкі касцёл — каталіцкі храм, пабудаваны ў гатычным стылі ў Кракаве (Польшча). У 1962 годзе касцёл атрымаў тытул малой базілікі.

Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі з'яўляецца адной з асноўных архітэктурных дамінант кракаўскага Галоўнага Рынка, выходзячы на ​​яго галоўным фасадам. Касцёл знаходзіцца на трасе Малапольскай дарогі святога Якава.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Паводле інфармацыі Яна Длугаша, першы каменны касцёл у раманскім стылі быў закладзены ў 12211222 гадах біскупам Іва Адрованжам на месцы ранейшага драўлянага храма. Але касцёл быў знішчаны ў выніку татарскіх набегаў.

У 1290—1300 гадах, часткова на ранейшым падмурку, быў пабудаваны раннегатычны зальны храм, асвячоны каля 1320—1321 гг. Будаўнічыя работы працягваліся да 1320-х гг.

У 13551365 гг. на сродкі Мікалая Вежынка, кракаўскага мешчаніна і сандамірскага стольніка, пабудаваны сучасны прасвітэрый.

У 13921397 гг. майстар Мікалай Вернер выконваў заказ па паляпшэнні асвятлення касцёла. З гэтай мэтай былі паніжаны сцены бакавых нефаў, а ў галоўным былі дададзеныя вялікія аконныя праёмы. Такім чынам касцёл з зальнага храма ператварыўся ў базіліку.

У выніку землетрасення 1443 (або 1442) года часткова быў пашкоджаны звод храма.

У першай палове XV стагоддзя дабудаваныя бакавыя капліцы. Большая частка з іх была вынікам працы майстра Францішака Веханя з кракаўскага прадмесця Клепажа. У гэты ж час была надбудавана паўночная вежа, якая выконвала тады функцыі гарадской вартавой вежы. У 1478 г. цясляр Маціяс Херынгкан увянчаў вежу шлемападобнай галоўкай. На ёй у 1666 годзе ўстаноўлена пазалочаная карона.

У канцы XV стагоддзя Марыяцкі касцёл здабыў адно з галоўных сваіх упрыгожванняў — скульптурны шэдэўр позняй готыкі — Вялікі алтар — твор Віта Ствоша.

У XVIII стагоддзі, па замове архіпрасвітэра Яцэка Аўгуста Лапацкага, унутранае ўбранне касцёла набыло познебарочны стыль. Аўтарам гэтых работ быў архітэктар Франчэска Плацыдзі. Змяніліся 26 алтары, а таксама іншае ўбранне, лавы, абразы, а сцены былі ўпрыгожаны паліхраміяй работы Анджэя Радваньскага.

У пачатку XIX стагоддзя, у рамках добраўпарадкавання горада, былі ліквідаваны прыкасцёльныя могілкі, на месцы якіх зараз знаходзіцца Марыяцкая плошча.

У 1887—1891 гг. пад кіраўніцтвам Тадэвуша Стрыеньскага касцёла было нададзена неагатычнае аблічча. У храме з'явілася новая паліхрамія — на гэты раз па праекце і ў выкананні Яна Матэйкі, якому дапамагалі Станіслаў Выспяньскі і Юзаф Мехофер — аўтары вітражоў у прэзбітэрыі і над галоўнымі арганамі.

З пачатку 1990-х гг. праводзіліся комплексныя рэстаўрацыйныя работы, у выніку якіх касцёл быў ачышчаны ад забруджванняў, якія асядалі на яго сценах на працягу ўсяго ХХ стагоддзя. Завяршальным этапам работ была рэстаўрацыя даху касцёла, якая скончылася ў 2003 годзе.

18 красавіка 2010 г у Марыяцкім касцёле праходзіла цырымонія развітання з прэзідэнтам Польшчы Лехам Качыньскім і яго жонкай Марыяй, якія загінулі ў авіякатастрофе пад Смаленскам 10 красавіка 2010 года. Пасля прэзідэнцкая пара была пахавана ў адной з крыпт Вавельскага сабора.

Творы мастацтва[правіць | правіць зыходнік]

У цэрквы знаходзяцца розныя творы мастацтва сярэднявечнай Еўропы.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Leszek Ludwikowski, Kraków i okolice. Przewodnik, Warszawa: Sport i Turystyka 1978, ISBN 83-217-2823-5.