Купальнік горны

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Купальнік горны
Arnica montana.JPG
Агульны выгляд квітнеючай расліны.
Навуковая класіфікацыя
Міжнародная навуковая назва

Arnica montana L.

Сінонімы
  • Doronicum arnica Desf. (1804)
  • Doronicum montanum (L.) Lam. (1786)
  • Doronicum montanum (L.) Lam.
Арэал

выява

Ахоўны статус
Wikispecies-logo.svg
Сістэматыка
на Віківідах
Commons-logo.svg
Выявы
на Вікісховішчы
ITIS  505925
NCBI  436207
EOL  584423
GRIN  t:10675
IPNI  291938
TPL  gcc-103364
Arnica montana

Купальнік горны[3] ці Буквіца[4] (Arnica montana) — від шматгадовых травяністых раслін сямейства Астравыя.

Назвы[правіць | правіць зыходнік]

Купальнік горны, арнік, буквіца, гарнік, касцян[5], лясны цітун, пералёт, тур, чамярыца[6][4][7], баравы гваздзік, заячча капуста[6].

Распаўсюджанне і экалогія[правіць | правіць зыходнік]

Расце на тэрыторыі Еўропы.

Расце ў хваёвых борах і ў хваёва-бярозавых лясах, на лясных лугах і палянах, узлесках, сярод хмызнякоў, на прасеках і мурожных лугах, часам на забалочаных лугах. У гарах паднімаецца да альпійскага пояса. Аддае перавагу пясчаным кіслым глебам з сярэдняй вільготнасцю.

Уключаны ў Чырвоную кнігу Беларусі.

Батанічнае апісанне[правіць | правіць зыходнік]

Карэнішча паўзучае, гарызантальна разгалінаванае, даўжынёй да 15 см, дыяметрам каля 1 см, са шматлікімі ніткападобнымі каранямі, звонку карычневае.

Сцябло прамастаячае, уверсе часта разгалінаванае, вышынёй 15-80 см, пакрытае простымі і жалезістым валасінкамі, асабліва густымі ў верхняй частцы.

Прыкаранёвыя лісты разеткі шырокія, авальныя або даўгавата-авальныя, тупаватыя, з выбітнымі бакавымі жылкамі, зверху з валасінкамі, коратка звужаныя ў хвосцік або амаль сядзячыя. Сцябловыя — парныя, супраціўные, даўжынёй 15-17 см, шырынёй да 4-5 см, даўгаватыя або ланцэтападобныя, рэдка даўгавата-авальныя (ніжняя пара), у верхняй палове сцябла, асабліва на галінах, з адным-некалькімі чарговымі, лінейнымі, завостранымі лісцем.

Цвіце ў чэрвені — жніўні (у высакагор'ях ліпені — верасні). Плады спеюць у ліпені — верасні.

Выкарыстанне[правіць | правіць зыходнік]

Дэкаратыўная, лекавая, меданосная і харчовая расліна.

Сінонімы[правіць | правіць зыходнік]

  • Doronicum arnica, Desf. (1804)
  • Doronicum montanum, (L.) Lam. (1786)
  • Doronicum montanum, (L.) Lam.

Зноскі

  1. Ужываецца таксама назва Пакрытанасенныя.
  2. Пра ўмоўнасць аднясення апісанай у гэтым артыкуле групы раслін да класа двухдольных гл. артыкул «Двухдольныя».
  3. Киселевский А. И. Латино-русско-белорусский ботанический словарь. — Минск: «Наука и техника», 1967. — С. 19. — 160 с. — 2350 экз.
  4. 4,0 4,1 З. Верас, Беларуска-польска-расейска-лацінскі ботанічны слоўнік, Выданне газеты «Голас беларуса», Друкарня С. Бэкэра. Вiльня, Субач 2, 1924
  5. Federowski M. Lud Bialoruski na Rusi litewskiej. Krakow, I, 1897
  6. 6,0 6,1 Анненков Н.(руск.) бел. Ботанический словарь, Спб, 1878
  7. Рытов М. В.(руск.) бел. Русские лекарственные растения. т. I. Петроград, 1918