Мацвей Іванавіч Платаў

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Мацвей Іванавіч Платаў
руск.: Матвей Иванович Платов
Platov.jpg
Мацвей Іванавіч Платаў
Дата нараджэння

8 (19) жніўня 1753(1753-08-19)

Месца нараджэння

станіца Старачаркаская, Аксайскага pаёна Растоўскай вобласці, Расія

Дата смерці

3 (15) студзеня 1818(1818-01-15) (64 гады)

Месца смерці

Новачаркаск

Род войскаў

Кавалерыя

Гады службы

1766 - 1818

Званне

генерал ад кавалерыі

Бітвы/войны

Напалеонаўскія войны

Узнагароды і прэміі
Military Order of Maria Theresa Order of Saint Anna, 1st class ордэн Святога Уладзіміра 3 ступені ордэн Святога Уладзіміра 2 ступені Order of St. Vladimir, 1st class ордэн Святога Аляксандра Неўскага Order of St. Vladimir, 1st class Order of St. Andrew Gold Sword for Bravery Order of St. George, 3rd class Order of St. George, 4th class
Commons-logo.svg Мацвей Іванавіч Платаў на Вікісховішчы

Мацвей Іванавіч Платаў (8 (19) жніўня 1753[1], станіца Старачаркаская, цяпер Аксайскага pаёна Растоўскай вобласці, Расія — 3 (15) студзеня 1818) — расійскі ваенны дзеяч. У 1801 годзе стаў вайсковым атаманам Данскога казацкага войска, з 1809 года генерал ад кавалерыі, граф з 1812.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Бацька Платава быў вайсковым старшыной і належаў да стараабрадцаў-папоўцаў. Мацвей Іванавіч паступіў у службу на Доне ў вайсковую канцылярыю ў 1766, у 1769 годзе атрымаў чын есаула.

Удзельнічаў у руска-турэцкіх войнах 1768—74 і 1787—91 гадоў, задушэння сялянскай вайны пад кіраўніцтвам Е. І. Пугачова. Удэельнік руска-пруска-французскай 1806—07 і руска-турэцкай 1806—12 войнаў.

У пачатку вайны 1812 камавдаваў «лятучым» корпусам у складзе Першай Заходняй арміі, які быў размешчаны ў раёне Гродна. У выніку імклівага наступления Напалеона на Вільню быў адрэзаны ад сваёй арміі і вымушаны далучыцца да Другой Заходняй арміі. Знаходзячыся ў яе ар'ергардзе, корпус пад кіраўніцтвам Платава двойчы атрымаў перамогі над французскай кавалерыяй: у Мірскім баі 1812 і ў Раманаўскім баі 1812; прыкрываў адыход Другой арміі да Смаленска. Пасля Смаленской аперацыі 1812 узначальваў ар'ергард аб'яднанай арміі. У час Барадзінскай бітвы зрабіў паспяховы рэйд у тыл ворага. Пры адступленні французскай арміі накіраваны М. І. Кутузавым у тыл ворага ўздоўж Смаленскай дарогі; удзельнічаў у вызваленні Оршы, Талачына, Барысава; у снежні 1812 выбіў ар'ергард праціўніка за межы Расіі каля Коўна.

Удзельнічаў ў замежных паходах 1813—14. Набыў вялікую папулярнасць як герой вайны 1812. У 1814 разам з Аляксандрам I наведаў Англію, дзе атрымаў дыплом ганаровага доктара права Оксфардскага універсітэта.

У 1805 заснаваў Новачаркаск, куды перанёс сталіцу Данскога казацкага войска. У гэтым месцы Платаў і быў пахаваны ў 1818 годзе.

Памяць[правіць | правіць зыходнік]

Атаман Платаў стаў персанажам беларускай народнай казкі «Платон-казак».

Зноскі

  1. Мартиросова, Маргарита К вопросу о дате рождения Матвея Ивановича Платова (руск.)  (2016).

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Харкевич В. Действия Платова в арьергарде Багратиона в 1812 г. — СПб., 1901;
  • Астапенко М. П., Левченко В. Г. Атаман Платов: Жизнеописание. — М., 1988.
  •  Савельев Е. П. Атаман М. И. Платов и основание г. Новочеркасска в 1805 г.