Менскае беларускае прадстаўніцтва

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search

Менскае беларускае прадстаўніцтва, Беларускае народнае прадстаўніцтва — палітычнае аб'яднанне беларускіх партый і груп ліберальнай і правацэнтрысцкай арыентацыі ў 1918 — пачатку 1919.

Створана 25 лютага 1918 з прадстаўнікоў Беларускай народнай партыі сацыялістаў, партыі сацыялістаў-аўтанамістаў, Беларускай хрысціянскай дэмакратыі, Беларускага праваслаўнага аб'яднання, Беларускага саюза зямельных уласнікаў і інш. У выканаўчы камітэт уваходзілі П. Кульчыцкі, К. Кандратовіч, Р. Скірмунт, В. Гадлеўскі, А. Уласаў, П. Аляксюк, В. Чавусаў, Р. Зямкевіч, А. Русецкі. Друкаваны орган — газета «Беларускі шлях». Размяшчалася ў доме, што сёння мае адрас: Валадарскага, 12.

Прадстаўніцтва аб'ядноўвала палітычныя сілы, якія канкурыравалі з Беларускай сацыялістычнай грамадой. У праграмных дакументах заявіла, што «прадстаўляе інтарэсы беларускага народа і з'яўляецца палітычным цэнтрам», які абараняе незалежнасць Беларусі, культуру і самабытнасць беларускага народа. 12 красавіка і 14 красавіка 1918 г. выканаўчы камітэт «Менскага беларускага прадстаўніцтва» кааптаваны ў склад Рады БНР. На яго аснове аформілася правацэнтрысцкая фракцыя, якая арыентавала Раду БНР на супрацоўніцтва з нямецкай акупацыйнай адміністрацыяй. 20 красавіка «Менскае беларускае прадстаўніцтва» дамаглося згоды германскага камандавання на стварэнне груп беларускіх саветнікаў пры акупацыйнай адміністрацыі (губернскіх і павятовых камендантах) для рэгулявання адносін насельніцтва з уладай. 25 красавіка 1918 фракцыя «Менскага беларускага прадстаўніцтва» на закрытым пасяджэнні Рады БНР ініцыявала прыняцце тэлеграмы германскаму кайзеру Вільгельму II, у якой ад імя Рады БНР заяўлялася, што будучыню Беларусі, яны бачаць пад апекай германскай дзяржавы. Гэтыя дзеянні паскорылі працэс палярызацыі сіл у Радзе БНР. У канцы мая — пачатку чэрвеня 1918 сфарміраваўся новы ўрад БНР на чале з Р. Скірмунтам. Ён заклікаў да супрацоўніцтва «ўсе жывыя беларускія сілы ў інтарэсах народа». Але германская арыентацыя прывяла да ізаляцыі прадстаўнікоў «Менскага беларускага прадстаўніцтва» ў Радзе БНР. Пад націскам сацыялістычных фракцый урад Скірмунта ў пачатку ліпеня 1918 падаў у адстаўку. Палітычны ўплыў «Менскага беларускага прадстаўніцтва» паступова зніжаўся, і яно распалася на пачатку 1919.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Сташкевіч М. «Менскае беларускае прадстаўніцтва» // ЭГБ, Т. 5. — С. 115.