Міхалон Літвін

Міхалон Літвін
Міхалон Літвін
Нараджэнне	1490
Смерць	1560
Грамадзянства	Вялікае Княства Літоўскае;
Дзейнасць	палітык, пісьменнік і гісторык
	Медыяфайлы на Вікісховішчы

Міхалон Літвін (лац.: Michalon Lituanus) — аўтар трактату «Пра норавы татар, літвінаў і маскавітаў» (De moribus tartarorum, lituanorum et moscorum), напісанага перад 1550 годам, апублікаванага ў 1615 годзе.

Паводле гіпотэзы Ежы Ахманскага, імавернае сапраўднае імя — Венцлаў Мікалаевіч. Былі і іншыя гіпотэзы, у тым ліку Мацвей Любаўскі лічыў, што аўтарам трактату мог быць Міхаіл Тышкавіч.

Міхалон Літвін абгрунтоўваў паходжанне літоўскай арыстакратыі ад Юлія Цэзара, які, быццам, захапіў Літву і зрабіў яе правінцыяй Рыму (легенда аб Палемоне). У доказ Літвін прыводзіў падабенства лацінскай і літоўскай моў. Аўтар абураўся жорсткім стаўленнем шляхты да сялян і «чэлядзі нявольнай», крытыкаваў тагачасныя законы, паводле якіх сяляне і дробная шляхта не мелі права распараджацца сваёй маёмасцю без згоды пана, крытыкуе шляхту, якая бавіла час у корчмах, замест таго, каб бараніць дзяржаву ад крымскіх татараў: «Сяляне, закінуўшы працу на зямлі, збіраюцца ў корчмах. Там дні і ночы яны гуляюць, а мядзведзі ручныя выпівохам на пацеху пад гукі дудаў танцуюць.»^[2].

Выданні

Б43 Белорусские мыслители XVI—XVII вв. Избранные труды. — Минск : Редакция журнала «Промышленно-торговое право», 2017. — 320 с. — (Наследие права)^[3].

Крыніцы

1 2 Deutsche Nationalbibliothek Record #119023075 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016. Праверана 4 мая 2026.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578'></a>
↑ Rusticiomissiagriocolatione, in cauponasconueniunt. Vbi dies &noctespergrecantur, vrsisetiam arte cicurasis, vtpotantessuadelectentadcantumvtricularijsaltatione. [Michalon Lituanus. De moribus tartarorum, lituanorumet moscorum. — Basel, 1615. — P. 16-17.]
↑ Белорусские мыслители 16-17 вв. «Избранные труды» (нявызн.). pravo.by.

Літаратура

Белазаровіч В. А. Гістарыяграфія гісторыі Беларусі: вучэб. дапаможнік; Установа Адукацыі «Гродзенскі Дзярж. Ун-т імя Я. Купалы». — Гродна : ГрДУ, 2006. — 345 с. — ISBN 985-417-858-7. — С. 53.

[_3cf0f6486ce5e75b-1] 1 2 Deutsche Nationalbibliothek Record #119023075 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016. Праверана 4 мая 2026.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578'></a>

[2] Rusticiomissiagriocolatione, in cauponasconueniunt. Vbi dies &noctespergrecantur, vrsisetiam arte cicurasis, vtpotantessuadelectentadcantumvtricularijsaltatione. [Michalon Lituanus. De moribus tartarorum, lituanorumet moscorum. — Basel, 1615. — P. 16-17.]

[3] Белорусские мыслители 16-17 вв. «Избранные труды» (нявызн.). pravo.by.

[1]

[2]

[3]