Плоскапаралельны рух

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search

Плоскапаралельны рух — від руху абсалютна цвёрдага цела, пры якім траекторыі ўсіх кропак цела размяшчаюцца ў плоскасцях, паралельных зададзенай плоскасці. Гэты рух вызначаецца рухам плоскай фігуры — праекцыі цела на плоскасць, паралельна якой адбываецца рух.[1].

Прыкладам плоскапаралельнага руху ў адносінах да вертыкальнай плоскасці, адносна якой цела рухаецца ў паралельным кірунку, з’яўляецца качэнне кола па гарызантальнай дарозе.

Тут плоскапаралельны рух у кожны момант часу можа быць прадстаўлены ў выглядзе сумы двух рухаў — полюса C, які з’яўляецца не чым іншым, як цэнтрам кручэння кола ў звязанай з ім сістэме каардынатаў (у агульным выпадку па любой траекторыі на плоскасці з пункту гледжання нерухомага назіральніка) і вярчальнага руху астатніх пунктаў цела вакол гэтага цэнтра.

Прыклад плоскапаралельнага руху адносна плоскасці чарцяжа - качэння колы па гарызантальнай дарозе. Усе кропкі колы рухаюцца паралельна плоскасці малюнка.

Кручэнне цела ў выпадку яго плоскапаралельнага руху не з’яўляецца неабходнай прыкметай апошняга.[2].

У такім выпадку вектар абсалютнай хуткасці руху любой кропкі будзе вызначацца вектарнай сумай пераносны хуткасці руху цэнтра кручэння С (аднолькавай для разліку хуткасці любой кропкі колы) і вэктару адноснай хуткасці абранай кропкі, якая залежыць ад яе палажэнні, кутняй хуткасці кручэння і адлегласці ад цэнтра.

Калі ў дадзены момант для кропкі кантакту колы з паверхняй (кропкі А) гэтыя хуткасці роўныя па модулі і процілеглыя па кірунку, мае месца выпадак чыстага (без праслізгвання) качэння, што паказана на малюнку. Толькі ў гэтым выпадку хуткасць пункту М будзе ў 2 разы больш хуткасці пункту С і накіравана ў той жа бок.

У агульным выпадку іх суадносіны можа быць любым не толькі па велічыні, але і па кірунку.[3].

Заўвага[правіць | правіць зыходнік]

У выпадку адсутнасці праслізгвання трэнне датыкальнай з апорай часткі колы ёсць трэнне спакою, а каэфіцыент трэння спакою, як правіла, больш каэфіцыента трэння слізгання. Таму не мэтазгодна даводзіць тармажэнне да стану, калі колы ідуць «юзам».

Зноскі

  1. Основной курс теоретической механики (часть первая) Н. Н. Бухгольц, изд-во «Наука», Главная редакция физико-математической литературы, Москва, 1972, 468 стр.
  2. Тарг С. М. Краткий курс теоретической механики. Учеб. для втузов.— 10-е изд., перераб. и доп. — М.: Высш. шк., 1986.— 416 с, ил.
  3. Физический энциклопедический словарь/ Гл. ред. А. М. Прохоров. Ред.кол. Д. М. Алексеев, А. М. Бонч-Бруевич,А. С. Боровик-Романов и др. -М.: Сов.энциклопедия, 1983.-323 с.,ил, 2 л.цв.ил. страница 282.
Wiki letter w.svg На гэты артыкул не спасылаюцца іншыя артыкулы Вікіпедыі,
калі ласка, карыстайцеся падказкай і пастаўце спасылкі ў адпаведнасці з прынятымі рэкамендацыямі.